English
Tại sao ghế ngồi ô tô và ghế nâng lại quan trọng đến vậy? (Why are car and booster seats so important?)
Tai nạn giao thông là nguyên nhân chính gây tử vong do tai nạn cho trẻ em dưới 15 tuổi ở Úc. Mỗi năm ở Victoria, hàng trăm trẻ em gặp tai nạn xe ô tô. Trong một vụ tai nạn xe ô tô, nguy cơ trẻ em bị thương nghiêm trọng cao hơn nhiều nếu trẻ:
- không được thắt dây an toàn khi ngồi trên ô tô (không ngồi trên ghế ngồi ô tô, ghế nâng hoặc sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn)
- không được thắt dây an toàn đúng cách (trong ô tô hoặc ghế nâng không phù hợp với kích thước của trẻ)
- ngồi ở ghế trước của xe ô tô.
Ghế ngồi ô tô và ghế nâng giúp bảo vệ trẻ khỏi bị chấn thương nghiêm trọng khi di chuyển bằng ô tô. Chúng bảo vệ bằng cách:
- giữ con quý vị cố định tại chỗ ngồi
- giúp hấp thụ lực tác động khi va chạm để bảo vệ đầu, cổ và cơ thể của con quý vị
- giữ chặt trẻ bằng dây đai được đặt lên những phần xương chắc khỏe như vai và hông thay vì cổ và bụng.
Quý vị nên luôn đảm bảo con của mình ngồi trên ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng phù hợp với kích thước của trẻ - ngay cả khi đi những quãng đường ngắn. Ghế ngồi phù hợp có thể thay đổi ở những xe ô tô khác nhau.
Ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng nào phù hợp nhất với con tôi? (Which car or booster seat is best for my child?)
Có ba loại ghế ngồi ô tô và ghế nâng chính dành cho trẻ em:
- Ghế ngồi ô tô dành cho trẻ em quay mặt về phía sau
- Quay mặt về phía sau xe
- Hỗ trợ lưng, đầu và cổ
- Có dây đai an toàn tích hợp.
- Ghế ngồi ô tô cho trẻ em quay mặt về phía trước
- Quay mặt về phía trước xe
- Hỗ trợ lưng, đầu và cổ
- Có dây đai an toàn tích hợp.
- Ghế nâng
- Quay mặt về phía trước xe
- Hỗ trợ lưng, đầu và cổ
- Không có dây đai an toàn tích hợp - hãy sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn.
Khi di chuyển, con quý vị luôn phải được ngồi trong ghế an toàn phù hợp với kích thước cơ thể của con chứ không phải độ tuổi. Đừng chuyển con quý vị sang loại ghế an toàn tiếp theo quá nhanh - ngay cả khi luật theo độ tuổi cho phép điều đó.
Thay đổi ghế an toàn trên ô tô cho trẻ em (Changing child car restraints)
Việc chuyển con quý vị sang loại ghế an toàn trên ô tô tiếp theo quá sớm làm tăng nguy cơ bị chấn thương nghiêm trọng hoặc tử vong khi xảy ra va chạm ô tô.
Hầu hết các luật về ghế an toàn trên ô tô của Úc đều dựa trên độ tuổi. Tuy nhiên, Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia (RCH) rất khuyến nghị nên tuân theo các hướng dẫn của chuyên gia quốc gia về ghế ngồi an toàn nhất và chọn loại ghế an toàn phù hợp với kích thước cơ thể của trẻ hơn là độ tuổi của trẻ. Khuyến nghị dựa trên kích thước cơ thể không những sẽ giúp trẻ ngồi trên mỗi ghế ô tô lâu hơn mà còn đảm bảo an toàn cho trẻ hơn.
Hãy đợi đến khi con quý vị lớn hơn ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng trước khi chuyển con sang ngồi ghế lớn hơn. Sau đó, hãy thử tất cả các lựa chọn trong danh mục các loại ghế an toàn hiện tại của con quý vị trước khi chuyển sang loại ghế an toàn tiếp theo. Ví dụ, tìm một ghế ngồi ô tô lớn hơn trước khi chuyển con quý vị sang ngồi ghế nâng.
Truy cập trang mạng Giao thông Vận tải của bang Victoria (Transport Victoria) để đọc các luật hiện hành và khuyến nghị về ghế ngồi ô tô và ghế nâng ở tiểu bang Victoria.
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau (Rearward-facing car seat)
Con của quý vị phải được đặt ngồi trong ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau hoặc ghế ngồi ô tô dạng nôi ngay từ khi mới sinh. Ghế an toàn này hỗ trợ đầu và cổ của trẻ trong khi di chuyển và giảm đáng kể tác động của va chạm lên cơ thể.
Có nhiều loại ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau khác nhau, chẳng hạn như ghế ngồi ô tô dạng nôi dành cho trẻ sơ sinh và ghế ngồi ô tô kết hợp, có thể chuyển từ hướng quay mặt về phía sau sang phía trước.
Quý vị nên điều chỉnh và thắt chặt dây đai an toàn của ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau hoặc ghế ngồi ô tô dạng nôi trong mỗi chuyến đi.
Khi nào nên chuyển sang ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước (When to move to a forward-facing car seat)
Con quý vị được an toàn nhất khi ngồi trong ghế an toàn quay mặt về phía sau. Trẻ nên ngồi trên ghế quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt - thời điểm lý tưởng nhất là cho đến khi trẻ được hai đến ba tuổi. Quý vị chỉ nên chuyển con mình sang ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước khi trẻ đã lớn vượt quá giới hạn kích thước tối đa của ghế.
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau và phía trước tuân thủ Tiêu chuẩn AS/NZS 1754 của Úc và New Zealand thường có vạch đánh dấu chiều cao vai. Những vạch đánh dấu này là cách tốt để kiểm tra xem con quý vị có được an toàn trong ghế an toàn hay đã lớn hơn so với kích cỡ ghế.
Khi con quý vị lớn hơn và không còn ngồi được trong ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau nữa, hãy thử một ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau lớn hơn thay vì chuyển qua ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước quá sớm.
Chỉ ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau hoặc ghế ngồi ô tô dạng nôi.
Sử dụng ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau càng lâu càng tốt. Dựa vào kích thước cơ thể chứ không phải độ tuổi để quyết định khi nào nên thay đổi ghế an toàn. Có ghế ngồi ô tô quay mặt về phía sau phù hợp cho trẻ từ hai đến ba tuổi.
Khi nào nên chuyển sang ngồi ghế nâng (When to move to a booster seat)
Con quý vị nên ngồi ghế ô tô quay mặt về phía trước cho đến khi trẻ lớn vượt quá giới hạn kích cỡ tối đa - được xác định bằng các vạch đánh dấu chiều cao vai trên ghế. Đó là do dây đai an toàn tích hợp trên ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước bảo vệ trẻ tốt hơn so với ghế nâng sử dụng dây thắt an toàn dành cho người lớn.
Trẻ em Úc trung bình sẽ không lớn vượt quá kích thước ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước cho đến khi được tám tuổi, và một số trẻ có thể lớn chậm hơn.
Khi con quý vị lớn vượt quá kích thước ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước, thì đó là thời điểm cần chuyển sang ngồi ghế nâng.
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước có dây đai an toàn tích hợp hoặc ghế nâng.
Chỉ sử dụng ghế nâng hoặc dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn.
Ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước có dây đai an toàn tích hợp để sử dụng càng lâu càng tốt. Dựa vào kích thước cơ thể chứ không phải độ tuổi để quyết định khi nào nên chuyển sang ghế nâng.
Ghế nâng cho đến khi trẻ vượt qua 'bài kiểm tra 5 bước' (chi tiết bên dưới).
Khi nào nên chuyển sang chỉ sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn (When to move to an adult seat belt only)
Cũng giống như việc chuyển sang ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước, con quý vị nên ngồi ghế nâng cho đến khi chúng lớn hơn giới hạn kích thước tối đa được ghi trên vạch đánh dấu chiều cao vai. Ghế nâng bảo vệ con quý vị tốt hơn so với chỉ sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn; nguy cơ chấn thương nghiêm trọng ở bụng, đầu, cổ và cột sống tăng lên gấp 3,5 lần đối với trẻ ngồi vừa vặn trong ghế nâng nhưng lại không sử dụng ghế đó.
Các mẫu ghế nâng khác nhau phù hợp với trẻ em có kích thước cơ thể khác nhau; cố gắng chọn mẫu ghế phù hợp với con quý vị để sử dụng càng lâu càng tốt. Có ghế nâng phù hợp với hầu hết trẻ em cho đến khi chúng được 10 đến 12 tuổi.
Khi quý vị nghĩ rằng con quý vị đã lớn không còn vừa với ghế nâng nữa, quý vị chỉ nên chuyển trẻ sang ghế ngồi ô tô dành cho người lớn nếu trẻ vượt qua được 'bài kiểm tra 5 bước'.
'Bài kiểm tra 5 bước' ('5 step test')
'Bài kiểm tra 5 bước' sẽ giúp quý vị kiểm tra xem liệu con quý vị đã đủ lớn để chỉ sử dụng dây đai an toàn thắt ngang hông dành cho người lớn hay chưa. Các bước thực hiện như sau:
- Trẻ có thể ngồi dựa lưng sát vào lưng ghế của xe được không?
- Đầu gối của trẻ có gập qua mép ghế không?
- Phần dây đai chéo của dây đai an toàn có nằm ở giữa vai của trẻ không (không nằm trên cổ hoặc ra ngoài cánh tay của trẻ)?
- Phần dây đai ngang bụng có nằm thấp ngang hông của trẻ, chạm vào đùi của trẻ không?
- Trẻ có thể ngồi an toàn như thế này trong suốt chuyến đi không?
Khi câu trả lời cho tất cả năm bước phải là "có" thì mới an toàn để con quý vị ngồi trên xe mà không cần đến ghế nâng.
Trung bình, trẻ em Úc không đủ lớn để vượt qua 'bài kiểm tra 5 bước' trên hầu hết các loại ô tô cho đến khi chúng được 10 hoặc 11 tuổi.
Hãy nhớ: việc con quý vị có vượt qua 'bài kiểm tra 5 bước' hay không phụ thuộc vào cả kích thước cơ thể của trẻ và loại xe mà trẻ đang đi. Ví dụ: một số xe ô tô có hàng ghế sau rộng rãi. Kiểm tra con quý vị trên mỗi chiếc xe ô tô trước khi chở trẻ đi.
Khi nào nên chuyển sang ghế ngồi ở trước (When to move to the front seat)
Con quý vị nên ngồi ở ghế sau cho đến khi đủ 13 tuổi hoặc lớn hơn. Đó là do nguy cơ chấn thương xảy ra với trẻ từ 12 tuổi trở xuống khi ngồi ở ghế trước cao gần gấp đôi so với ngồiở ghế sau.
Lắp đặt ghế ngồi ô tô (Installing a car seat)
Ghế ngồi ô tô và ghế nâng chỉ bảo vệ được con quý vị nếu chúng được lắp đặt đúng cách. RCH khuyến nghị mạnh mẽ nên nhờ thợ lắp đặt chuyên nghiệp kiểm tra tất cả các thiết bị an toàn trên xe để đảm bảo chúng an toàn và chắc chắn.
Những mẹo quan trọng về sự an toàn cho ghế ngồi ô tô (Important tips for car seat safety)
- Mua hoặc thuê ghế ngồi ô tô tuân thủ Tiêu chuẩn AS/NZS 1754 của Úc và New Zealand. Việc sử dụng mẫu ghế ngồi hoặc thiết bị an toàn không đạt tiêu chuẩn này là điều bất hợp pháp.
- Luôn làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất ghế ngồi ô tô và các vạch đánh dấu vai để đảm bảo ghế ngồi phù hợp với kích thước cơ thể của con quý vị.
- Thắt chặt dây đai của ghế ngồi ô tô quay mặt về phía trước mỗi khi cho trẻ ngồi trên xe.
- Thường xuyên kiểm tra ghế ngồi ô tô hoặc ghế nâng của con quý vị và điều chỉnh ghế khi trẻ lớn lên.
- Luôn đảm bảo thắt dây an toàn cho trẻ đúng cách, sử dụng dây đai ghế an toàn phù hợp với kích thước cơ thể của trẻ - ngay cả khi đó chỉ là một chuyến đi ngắn.
Để biết thêm thông tin (For more information)
- Cuộc Thăm dò Sức khỏe Trẻ em toàn quốc của bệnh viện RCH: Trẻ em và ghế ngồi ô tô: Chúng ta đang làm đủ chưa?
- Cuộc Thăm dò Sức khỏe Trẻ em toàn quốc của bệnh viện RCH: Sự an toàn của ghế ngồi ô tô: Trẻ em Úc có an toàn không?
- Bộ Giao thông Vận tải Victoria: Ghế ngồi ô tô và ghế an toàn cho trẻ em
- Kidsafe Victoria: Ghế ngồi ô tô an toàn cho trẻ em
- Kidsafe Victoria: Những câu hỏi thường gặp về ghế ngồi ô tô an toàn cho trẻ em
- Ghế Ngồi Ô tô Cứu sống Mạng người: Ghế ngồi an toàn cho trẻ em và ghế nâng - những điều quý vị cần biết
- Ghế ngồi ô tô cho trẻ em: Tìm ghế ngồi ô tô cho trẻ em
- An toàn Sản phẩm ACCC: Tiêu chuẩn bắt buộc đối với ghế ngồi an toàn cho trẻ em khi sử dụng trên xe cơ giới
- Mạng lưới Nuôi dạy Trẻ em: Ghế ngồi ô tô cho trẻ em: các loại ghế ngồi ô tô và thời điểm sử dụng
Do Khoa Tổn thương Tâm lý của Bệnh viện Nhi đồng Hoàng gia biên soạn. Chúng tôi ghi nhận ý kiến đóng góp của khách hàng và người chăm sóc tại bệnh viện RCH.
Đã được xem xét lại vào tháng 3 năm 2025
Hãy luôn luôn tìm kiếm lời khuyên mới nhất từ bác sĩ có đăng ký và đang hành nghề.
Hoặc