3. Hiệu ứng Chameleon hoạt động như thế nào?
Các nhà khoa học chỉ ra cơ chế đằng sau hiệu ứng tắc kè hoa là quy trình tự động mà không có việc phân tích kỹ lưỡng hay sự chọn lọc dữ liệu. Cụ thể, các giác quan sẽ tiếp nhận thông tin từ bên ngoài, sau đó lan truyền một cách vô thức đến hành vi của chúng ta.
Điều đáng chú ý là xu hướng nhận thức về hành vi của người khác không đòi hỏi bất kỳ mục tiêu, kế hoạch nào. Chẳng hạn, bạn bỗng thay đổi tông giọng trầm hơn sau lần đầu gặp đối tác mà không hề có sự sắp xếp, cố ý thay đổi.
Tuy nhiên, không phải tất cả hành vi đều có thể sao chép. Các hoạt động đòi hỏi kỹ thuật cao lại khó mà bắt chước được trong vô thức. Ví dụ, bạn không thể nâng quả tạ nặng quá số cân của mình như một vận động viên mà không hề cần ý chí hay trải qua bất kì bài tập luyện nào.
Trong hiệu ứng Chameleon, có 2 cách sao chép cơ bản bao gồm:
1. Kiểu soi gương (mirrorwise): có thể hiểu nôm na là sao chép đảo ngược. Bạn thực hiện cùng 1 cử chỉ nhưng ngược hướng với người đối diện. Ví dụ, người đối diện chào bằng tay trái trong khi bạn làm tay phải.
2. Kiểu giải phẫu (anatomical): bạn sao chép theo nguyên bản, thực hiện các chuyển động hệt như người mà bản thân đang bắt chước. Ví dụ, người ngồi cạnh chống cằm tay trái, bạn cũng sẽ làm điều tương tự cùng hướng.
Mặc dù sự khác biệt giữa hai phương pháp này có vẻ nhỏ, nhưng nghiên cứu cho thấy rằng cả hai đều có những tác động xã hội khác nhau.
Đó là khi bạn cố gắng lặp lại người khác một cách gượng gạo, cử chỉ đó có thể tạo cảm giác “giả trân". Người đối diện có thể hiểu sai ý định của bạn và coi đó như một sự nhái lại hoặc chế giễu, gây ảnh hưởng đến việc giao tiếp và xây dựng mối quan hệ. Điều đáng lưu ý là tác động tiêu cực này thường xảy ra với kiểu sao chép giải phẫu hơn là soi gương.
Hoặc