1. Trang chủ
  2. Văn học

THỦ TỤC CỦA FCI TRONG VIỆC CÔNG NHẬN QUỐC TẾ MỘT GIỐNG CHÓ MỚI.

avatar
TranHung
11:19 09/04/2026

10 Th5 THỦ TỤC CỦA FCI TRONG VIỆC CÔNG NHẬN QUỐC TẾ MỘT GIỐNG CHÓ MỚI.

File tải xuống :

01 QĐ của FCI về công nhận 01 Giống chó mới

02 FCI-REG-ROI-PNR-ANN-005-en (Quy định về đăng ký mới 1 giống chó mới)

THỦ TỤC CỦA FCI TRONG VIỆC CÔNG NHẬN QUỐC TẾ MỘT GIỐNG CHÓ MỚI (Tạm thời)

ĐỊNH NGHĨA VỀ GIỐNG CHÓ MỚI

Các giống chó mới có thể là một quần thể các cá thể chó được công nhận ở cấp Khu vực, Quốc gia hoặc một quần thể mới của một giống chó độc nhất. Giống chó này không phải là sản phẩm, kết quả của việc lai trực tiếp giữa hai giống chó đã được FCI công nhận.

Một giống chó mới sẽ được công nhận khi nó đáp ứng đủ về mặt định nghĩa của một giống:

“Một quần thể các cá thể chó có chung đặc điểm kiểu hình di truyền và có thể xác định, sau khi đã được con người tiến hành nhân giống trong một khoảng thời gian nhất định, cho phép phân biệt quần thể này với các quần thể chó/hoặc giống được xác định khác.” (Modified after Clutton-Brock (1999))

THỦ TỤC CÔNG NHẬN

Đơn đăng ký công nhận Quốc tế tạm thời về một giống chó mới phải được tổ chức chó giống Quốc gia (trực thuộc FCI) của Quốc gia gốc xuất xứ của giống chó đó gửi đến Ban Thư ký FCI. Nếu Quốc gia gốc của giống chó đó không phải là thành viên trực thuộc FCI thì thành viên trong FCI có thể nộp đơn đăng ký. Thông tin liên quan tới việc công nhận phải được cung cấp bởi Tổ chức chó giống Quốc gia của Quốc gia gốc nơi sản sinh giống chó đó, ngay cả khi tổ chức đó không phải là thành viên trực thuộc FCI (ví dụ: KC, CKC hoặc AKC). Những thông tin này được coi là có thể chấp nhận được. Quần thể phải bao gồm tối thiểu tám nhóm họ, mỗi nhóm có ít nhất hai cá thể đực và sáu cá thể cái, từ hai lứa khác nhau trong mỗi nhóm họ, được sinh ra trong khoảng thời gian 5 năm. Không được có tổ tiên chung trong suốt ba thế hệ.

Ngoài ra, có thể chấp nhận việc ước tính kích thước quần thể hiệu quả dựa trên dữ liệu phả hệ.Kích thước quần thể hiệu quả có thể được định nghĩa là kích thước của quần thể đạt được bằng cách giao phối ngẫu nhiên cho thấy mức độ biến đổi di truyền giảm tương tự như giống chó đang nghiên cứu. Dữ liệu phả hệ cho phép đo lường mức độ gia tăng cận huyết (có nghĩa là giảm tính biến đổi di truyền) hoặc cùng nguồn gốc trong một giống nhất định, cho phép ước tính quy mô quần thể hiệu quả ở giống này (Leroy et al. 2013). Để thực hiện ước tính này, cần cung cấp một hồ sơ phả hệ bao gồm quần thể tham chiếu (có nghĩa là tất cả nhữngchú chó con được sinh ra trong khoảng thời gian 5 năm) và tổ tiên của nó qua ít nhất ba thế hệ. Người ta thường cho rằng kích thước quần thể hiệu quả phải lớn hơn giá trị từ 50 đến 100 cá thể để duy trì khả năng sinh sản trong thời gian ngắn (Frankham et al., 2002). Nếu kích thước quần thể hiệu quả dưới 50, không khuyến khích đăng ký công nhận Quốc tế giống chó mới.

Những điều kiện này phải được đáp ứng bằng một chương trình nhân giống được lên kế hoạch hoàn hảo và sau khi đã đăng ký tối thiểu 15 năm với FCI. Trong thời gian 10 năm công nhận tạm thời, cần thực hiện các hành động để duy trì tính biến đổi di truyền trong quần thể.

Hồ sơ đăng ký phải được gửi dưới dạng bản điện tử thể hiện nhiều cá thể đứng và di chuyển, có hình ảnh, văn bản chứng minh đáp ứng các yêu cầu đặt ra dưới đây:

• Tám nhóm họ độc lập. • Xét nghiệm DNA để chứng minh tính xác thực của giống chó. • Bảng câu hỏi hoàn chỉnh về sức khỏe (phụ lục 5a) • Đánh giá về hành vi và đặc điểm (phụ lục 5b) • Bảng tiêu chuẩn tạm thời được xây dựng bằng một trong bốn ngôn ngữ chính thức của FCI (tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Tây Ban Nha) theo tiêu chuẩn đã được Ban Điều hành FCI thông qua (ngày và địa điểm họp Ban Điều hành FCI sẽ được nêu rõ) và phải có hình minh họa về giống chó ở trang đầu tiên của Bảng tiêu chuẩn trong hồ sơ.

Trước khi kết quả cuối cùng được thảo luận trong cuộc họp chung (Ủy ban Tiêu chuẩn và Khoa học), một phái đoàn gồm một thành viên từ mỗi Ủy ban sẽ được Ban Điều hành FCI yêu cầu tiến hành một cuộc điều tra kỹ lưỡng tại chỗ “với bảng tiêu chuẩn trong tay”. Cần đánh giá tối thiểu 60 con chó: đực và cái, đại diện cho mọi kích cỡ, màu sắc và kết cấu lông. Tổ chức chó giống Quốc gia của thành viên nộp đơn sẽ chi trả chi phí cho cuộc điều tra này.

Mọi điều chỉnh/sửa đổi bảng tiêu chuẩn sẽ được thực hiện sau khi điều tra. Không thể sửa đổi thêm (trừ những lý do nghiêm trọng) trước khi nộp đơn (thời gian tối thiểu là 10 năm) để được công nhận chính thức.

Sau khi hồ sơ đưa ra đã được nghiên cứu và thảo luận cũng như tiến hành kiểm soát tại chỗ, Ủy ban Tiêu chuẩn và Khoa học có thể cùng nhau đệ trình đề xuất lên Ban Điều hành FCI để tạm thời chấp nhận giống. Một giống mới được chấp nhận tạm thời sẽ được đưa vào Danh mục các giống chó thích hợp của tất cả các thành viên trong FCI; giống chó đó sẽ có khả năng được trình diễn và đánh giá tại các Dog Show Quốc tế được tổ chức dưới sự bảo trợ của FCI, và sẽ được phép tranh giải CAC nhưng không được tranh giải CACIB cho đến khi được công nhận chính thức.

THỦ TỤC CỦA FCI TRONG VIỆC CÔNG NHẬN QUỐC TẾ MỘT GIỐNG CHÓ MỚI (CHÍNH THỨC)

Sau tối thiểu năm thế hệ và sớm nhất là mười (10) năm sau khi được công nhận tạm thời, thành viên đăng ký có thể nộp đơn yêu cầu công nhận chính thức giống với điều kiện các dữ liệu được coi là đầy đủ như sau.

• Một báo cáo bằng văn bản về sự phát triển của giống chó này trên toàn cầu. • Số lượng cá thể trên toàn cầu. • Tình trạng sức khỏe. • Đánh giá hành vi và tính cách. • Những khó khăn có thể gặp phải trong thời gian công nhận tạm thời.

Ngoài ra, phải đáp ứng các điều kiện sau:

1. Phối hợp với Ủy ban Tiêu chuẩn để soạn thảo một Bảng tiêu chuẩn giống chính xác. 2. Thống kê hàng năm về số cá thể được sinh tại Quốc gia xuất xứ/phát triển giống chó này kể từ ngày giống đó được chính thức công nhận tạm thời. Cung cấp thông tin về các cá thể được sinh trong ít nhất 5 năm qua tại các Quốc gia thuộc cùng khu vực FCI cũng như Quốc gia nộp đơn. 3. Thông báo về số lượng chó thuộc giống này được tham gia tại (các) Dog Show của Quốc gia xuất xứ/phát triển và tại các Dog Show Khu vực và Thế giới của FCI được tổ chức ba năm trước khi nộp đơn xin công nhận chính thức. 4. Được hai chuyên gia do Ban Điều Hành chỉ định xác nhận các vấn đề sau: a) Sự tham gia thực tế của giống này đang được đề cập tại một sự kiện đặc biệt quan trọng. b) Tính đồng nhất của giống và sự phù hợp của nó với tiêu chuẩn giống. c) Tính cách, hành vi.

Sau cuộc kiểm tra chung mới của các Ủy ban (Tiêu chuẩn và Khoa học), Bảng tiêu chuẩn giống tạm thời có thể được sửa đổi và đề xuất công nhận giống mới chính thức có thể được đệ trình lên Đại Hội đồng FCI phê duyệt. Nếu sau 15 năm trôi qua mà không có hoạt động nào về giống này được ghi nhận ở bất kỳ đâu và không có đề xuất công nhận chính thức nào được đưa ra thì giống chó này sẽ biến mất khỏi danh sách FCI.

ĐƯỢC THÔNG QUA LẦN ĐẦU BỞI ĐẠI HỘI ĐỒNG FCI TẠI BRUSSELS VÀO NGÀY 30 VÀ 31 THÁNG 5 NĂM 1995 VỚI NHỮNG BỔ SUNG ĐƯỢC ĐẠI HỘI ĐỒNG FCI TẠI DORTMUND THÔNG QUA VÀO NĂM 2003.

Những thay đổi mà in đậm và in nghiêng đã được Đại Hội đồng FCI tại Thượng Hải (Trung Quốc) thông qua vào ngày 29/4/2019.

……………………………………………………………………………………………………….

CÔNG TRÌNH MANG TẦM VÓC QUỐC GIA

Đây là một công trình mang tầm vóc quốc gia, xét trên cả khía cạnh văn hóa, khoa học và kinh tế.

Dưới đây là lý do tại sao nỗ lực này không chỉ dừng lại ở sở thích cá nhân mà là một nhiệm vụ quốc gia:

  1. BẢO TỒN DI SẢN VĂN HÓA VÀ GEN QUÝ

Các giống chó bản địa (như chó Phú Quốc, chó H’Mông Cộc đuôi, hay chó Bắc Hà) được coi là “quốc bảo” sống.

  • Giá trị lịch sử: Chúng gắn liền với lịch sử di cư, săn bắn và bảo vệ cương vực của cha ông.
  • Nguồn gen độc bản: Việc chứng minh một giống chó là “nguyên thủy” (Primitive) khẳng định vị thế của hệ sinh thái động vật Việt Nam trên bản đồ sinh học thế giới.
  1. KHẲNG ĐỊNH CHỦ QUYỀN VÀ THƯƠNG HIỆU QUỐC GIA

Khi một giống chó được FCI công nhận với tên gọi gắn liền với địa danh Việt Nam:

  • Tên tuổi trên trường quốc tế: Việt Nam sẽ chính thức có tên trong danh mục các quốc gia sở hữu giống chó thuần chủng thế giới.
  • Sở hữu trí tuệ: Đây là cách bảo vệ thương hiệu giống chó bản địa, tránh việc các quốc gia khác đăng ký trước hoặc sử dụng sai lệch nguồn gốc.
  1. ĐÒI HỎI SỰ PHỐI HỢP LIÊN NGÀNH (QUY MÔ NHÀ NƯỚC)

Để hoàn thiện hồ sơ “cần và đủ” như đã nêu, không một cá nhân nào có thể tự làm mà cần sự hỗ trợ từ:

  • Bộ Khoa học và Công nghệ: Nghiên cứu về bản đồ gene (DNA).
  • Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn: Quản lý quy hoạch vùng nuôi và kiểm soát dịch bệnh, kiểm dịch xuất nhập khẩu.
  • Hiệp hội Chó giống Quốc gia (VKA): Đóng vai trò cầu nối pháp lý duy nhất với quốc tế.
  1. GIÁ TRỊ KINH TẾ VÀ DU LỊCH
  • Xuất khẩu giá trị cao: Chó có giấy tờ FCI có giá trị kinh tế gấp nhiều lần so với chó không rõ nguồn gốc.
  • Quảng bá hình ảnh: Những giống chó đặc hữu là “đại sứ” tuyệt vời cho du lịch và hình ảnh đất nước (tương tự như Akita của Nhật Bản hay Husky của vùng Siberia).

HỘI ĐỒNG KHOA HỌC

Hội đồng Khoa học đóng vai trò là “bộ não” điều định sự chính xác và tính pháp lý cho hồ sơ. Họ không chỉ làm việc với những chú chó, mà làm việc với các số liệu để biến một giống chó địa phương thành một thực thể khoa học được thế giới thừa nhận.

Dưới đây là 3 nhiệm vụ cốt lõi của Hội đồng Khoa học:

  1. XÂY DỰNG BẢN ĐỒ SINH TRẮC HỌC (MORPHOMETRIC STUDY)

Thay vì những mô tả cảm tính như “chân cao” hay “tai nhỏ”, Hội đồng Khoa học phải định lượng hóa mọi bộ phận trên cơ thể chó bằng các chỉ số toán học:

  • Tỷ lệ vàng: Xác định tỷ lệ chuẩn giữa chiều dài thân mình và chiều cao tới vai, tỷ lệ giữa độ dài hộp sọ và mõm.
  • Góc gập xương: Đo lường chính xác góc xương bả vai, xương đùi để chứng minh khả năng vận động đặc trưng của giống (ví dụ: khả năng leo trèo đặc biệt của chó nguyên thủy).
  • Chỉ số biến thiên: Hội đồng phải đo đạc trên hàng nghìn cá thể để tìm ra “điểm rơi” trung bình, từ đó loại bỏ những cá thể không đạt chuẩn (atypical) ra khỏi quần thể giống hạt giống.
  1. GIÁM ĐỊNH DI TRUYỀN VÀ PHÂN TÍCH GENE

Đây là “bằng chứng thép” để thuyết phục Ban Khoa học của FCI:

  • Định danh Gene: Xác định các marker di truyền đặc trưng chỉ có ở giống chó này mà không tìm thấy ở các giống khác trên thế giới.
  • Khoảng cách di truyền: Tính toán xem giống chó này cách xa các giống chó láng giềng (như chó Thái Lan, chó Trung Quốc) bao nhiêu đơn vị di truyền để khẳng định tính độc bản.
  • Độ thuần chủng: Phân tích mức độ đồng huyết để đưa ra khuyến nghị nhân giống, tránh suy thoái giống do cận huyết quá mức trong quần thể hẹp.
  1. THẨM ĐỊNH VÀ BAN HÀNH TIÊU CHUẨN GIỐNG (STANDARD REVISION)

Hội đồng Khoa học là cơ quan cuối cùng đặt bút ký vào bản Tiêu chuẩn Giống chính thức:

  • Họ phải chuyển hóa các đặc điểm dân gian (như “lưỡi đốm”, “đuôi vót cần câu”) thành thuật ngữ chuyên môn quốc tế mà các giám khảo FCI có thể hiểu và chấm điểm được.
  • Phân loại các lỗi: Đâu là lỗi nhẹ, đâu là lỗi nặng, và đâu là lỗi loại thải (Disqualifying Faults). Điều này cực kỳ quan trọng để định hướng cho các nhà nhân giống trong tương lai.

Tầm quan trọng của sự phối hợp

Một Hội đồng Khoa học lý tưởng thường bao gồm:

  1. Các chuyên gia về Cynology (Chó giống học): Am hiểu luật chơi của FCI.
  2. Các nhà khoa học về Di truyền/Sinh học: Phụ trách phần DNA và thông số lý tính.
  3. Các nghệ nhân/nhà nhân giống kỳ cựu: Những người nắm giữ “phần hồn” và lịch sử của giống chó.

Nếu thiếu đi sự thẩm định này, hồ sơ nộp lên FCI sẽ chỉ dừng lại ở mức “kể chuyện”, rất khó để vượt qua những vòng phản biện gắt gao của các chuyên gia quốc tế. Nếu chỉ dựa vào nguồn lực hạn hẹp của một hiệp hội xã hội - nghề nghiệp tự chủ về tài chính như VKA, việc theo đuổi một bộ hồ sơ quốc tế cho giống chó bản địa là một “cuộc marathon” quá sức.