Khủng hoảng bản sắc cá nhân
Trước tiên hãy cùng tìm hiểu về cụm từ “bản sắc cá nhân”, hiểu được nó là gì thì ta mới hiểu được khủng hoảng bản sắc cá nhân cụ thể là gì.
- Carl Jung: Bản sắc cá nhân là sự kết hợp duy nhất của các đặc điểm và trải nghiệm của mỗi người, mà không ai khác có thể có.
- Oscar Wilde: Hãy là chính bạn, vì những vai khác đã có người đảm nhiệm rồi.
- Erik Erikson: Bản sắc cá nhân là sự hiểu biết về bản thân, hình thành từ sự tương tác giữa con người với xã hội và những trải nghiệm cuộc sống.
- Sigmund Freud: Bản sắc cá nhân bao gồm cả những phần vô thức và ý thức, được hình thành từ những ham muốn, động lực, và trải nghiệm cá nhân.
Tổng hợp các định nghĩa phía trên, cộng với suy nghĩ của bản thân thì hiện tại mình thấy định nghĩa thuyết phục nhất đó là: “Bản sắc cá nhân là tổng hòa của cách người khác nhìn tôi, cách tôi nhìn tôi và vô tận tiềm năng của tôi”.
Từ đó suy ra khủng hoảng bản sắc cá nhân là khi có sự rối ren và mâu thuẫn giữa 3 yếu tố này. Loại khủng hoảng này đặc biệt xuất hiện nhiều ở giai đoạn chúng ta chuyển từ học sang làm, bắt đầu phải tự chịu trách nhiệm cho nhiều sự lựa chọn của mình.
Ngày xưa, mình quyết định chọn học thiết kế chứ không nghe theo lời khuyên của gia đình. Sang tới năm thứ 2, khi bắt đầu thực hiện đồ án chuyên ngành đòi hỏi nhiều kỹ năng vẽ và yếu tố thẩm mỹ, mình tự thấy bản thân vô cùng yếu kém, cố gắng cỡ nào điểm số vẫn thấp lèo tèo.
Gần như cả năm đó, mỗi lần có điểm xong, mình lại tự hoài nghi không biết bản thân có hợp với thiết kế không nữa? Hồi đó nghe lời gia đình thì có khi đỡ mệt hơn không? Vừa phải tự kiếm tiền lo học phí, điểm số thì chẳng đâu vào đâu, sau này biết sống thế nào với nghề này?
Đi qua những tháng ngày ấy mình nhận thấy có những dấu hiệu sau để bạn nhận biết bản thân có đang gặp khủng hoảng bản sắc cá nhân hay không:
- Bạn cảm thấy lạc lõng hoặc mất kết nối với bản thân, không hiểu được mình muốn gì, mình muốn là ai trong tương lai.
- Nội tâm của bạn thường xuyên xảy ra mâu thuẫn giữa những gì bạn tin tưởng và những gì bạn muốn làm. Giống như trong câu chuyện của mình, dù tin là mình hợp với nghề thiết kế, nhưng mình lại không muốn luyện vẽ để cải thiện kỹ năng chút nào.
- Hai dấu hiệu trên dẫn tới dấu hiệu thứ 3, bạn thường xuyên gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định. Bởi vì bạn không biết rõ bản thân mình thực sự muốn gì hoặc điều gì là đúng đắn cho mình.
- Và rồi cuối cùng, bạn dần thu mình lại, do cảm thấy lạc lõng, không hiểu được chính mình, cũng không thể bày tỏ, kết nối được với người khác. Bạn dần dần rút khỏi các mối quan hệ xung quanh, mặc dù trong sâu thẳm, bạn mong muốn có được sự công nhận từ mọi người.
- Trong một số trường hợp xấu hơn, bạn thậm chí sẽ vô cùng cực đoan trong việc tìm kiếm sự công nhận từ người khác mà có thể gây hại cho bản thân.
Hoặc