Phải làm gì khi bệnh nhân chăm sóc cuối đời không thể ăn hay uống

Chăm sóc người thân yêu trong giai đoạn cuối đời chưa bao giờ dễ dàng, nhất là khi quý vị nhận thấy những thay đổi trong nhu cầu ăn uống của họ như thèm ăn hoặc khát nước. Lo lắng là điều tự nhiên, những thay đổi này là một phần bình thường của quá trình chết.

Hầu hết các bệnh nhân được chăm sóc cuối đời cần rất ít thức ăn hoặc nước uống theo đà suy yếu của cơ thể họ. Nghiên cứu cho thấy rằng việc cấp dinh dưỡng nhân tạo và cấp nước hiếm khi cải thiện được sự thoải mái hoặc khả năng sống sót ở giai đoạn này.

Là người chăm sóc, sự hỗ trợ và hiện diện của quý vị là điều quan trọng nhất - có rất nhiều cách để thể hiện tình yêu thương ngoài những bữa ăn.

Các liên kết hữu ích:

• Tìm Nhóm hỗ trợ
• Tìm hiểu về đau buồn dự đoán

Tại sao bệnh nhân được chăm sóc cuối đời ngừng ăn hoặc uống?

Khi người thân yêu của quý vị ở giai đoạn cuối đời, cơ thể họ sẽ trải qua những thay đổi tự nhiên. Cảm giác thèm ăn và cảm giác khát giảm dần là điều thường thấy và không phải là dấu hiệu đau đớn khi các triệu chứng được kiểm soát tốt.

Các lý do phổ biến bao gồm:

Việc tìm hiểu về các dấu hiệu hấp hối có thể giúp trang bị cho quý vị những kiến thức cần biết và thời điểm nhu cầu ăn uống thường giảm dần.

Chăm sóc cuối đời kiểm soát tình trạng giảm dần cảm giác khát và cảm giác thèm ăn ở bệnh nhân giai đoạn cuối đời như thế nào?

Nhóm chăm sóc y tế cho bệnh nhân giai đoạn cuối không ép bệnh nhân ăn hoặc uống và thường không bắt đầu hoặc tăng cường cấp dinh dưỡng nhân tạo khi điều đó không giúp ích và có thể gây khó chịu.

Người bệnh gần đất xa trời, những người đang được cho ăn qua phương thức nhân tạo có thể bị nôn ọe, những biến chứng từ ống xông (vd. bị tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng), khó chịu, viêm phổi do hít phải, lở loét do nằm quá lâu, đầy hơi, cảm giác "chết đuối" hoặc có cảm giác bị "mắc kẹt".

Hơn nữa, các nghiên cứu cho thấy cấp dinh dưỡng nhân tạo có tác động rất nhỏ tới sự sống của bệnh nhân được chăm sóc cuối đời. Ví dụ, các nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt nào về khoảng thời gian sống còn lại theo dự kiến giữa các bệnh nhân mắc bệnh mất trí nhớ đang được cho ăn qua ống xông và những người được đút cho ăn từ từ. Khuyến khích cho ăn thoải mái bằng tay nếu bệnh nhân chịu được.

Những thách thức của việc dùng ống cho ăn

Dịch vụ chăm sóc cuối đời sẽ không bị từ chối đối với bệnh nhân đang có sẵn ống xông. Nhóm chăm sóc cuối đời sẽ làm việc chặt chẽ với bệnh nhân, gia đình và người chăm sóc để thảo luận về những mục tiêu chăm sóc. Về mặt kỹ thuật người ta có thể rút ống xông nhưng thường thì quyết định đưa ra chỉ là dừng sử dụng chúng.

Thường thì ống cho ăn không được đặt cho những bệnh nhân giai đoạn cuối đời. Nhưng người ta sẽ thực hiện tất cả các bước cần thiết nhằm đảm bảo sự thoải mái và giảm đau cho bệnh nhân khi giai đoạn cuối đời đến gần kề. Trong một số trường hợp hiếm gặp, nhóm chăm sóc y tế của VITAS có thể chỉ định truyền dịch tĩnh mạch tạm thời nhằm tránh mất nước hoặc tạo sự thoải mái cho bệnh nhân.

Khi nào là thời điểm thích hợp để ngừng cho bệnh nhân giai đoạn chăm sóc cuối đời ăn uống?

Nhu cầu về thức ăn và nước uống của một bệnh nhân đến thời điểm cuối của cuộc đời rất khác so với những người khỏe mạnh, còn hoạt động bình thường. Khi cận kề cái chết, cơ thể dần mất đi khả năng tiêu hóa, xử lý thức ăn và nước uống. Khi các bộ phận và chức năng cơ thể dừng hoạt động, cơ thể con người có thể chỉ cần dinh dưỡng và/hoặc cấp nước/dịch ở mức tối thiểu, nếu có.

Nhu cầu ăn uống của bệnh nhân sẽ quyết định thời điểm ngừng cung cấp thức ăn và nước uống.

VITAS luôn làm việc với bệnh nhân và gia đình để xây dựng kế hoạch chăm sóc cá nhân, hỗ trợ nguyện vọng và giá trị của bệnh nhân, và những kế hoạch đó bao gồm thảo luận về vai trò của cấp dinh dưỡng nhân tạo và cấp nước.

Đây là câu hỏi thường gặp đối với người chăm sóc. Câu trả lời phụ thuộc vào một số yếu tố:

• Sức khỏe tổng thể và bệnh sử
• Tuổi tác và tình trạng thể chất
• Liệu bệnh nhân vẫn đang uống nước hay đã ngừng ăn uống hoàn toàn.
• Dùng thuốc giảm nhẹ triệu chứng hoặc chăm sóc giảm nhẹ

Xem xét nhiều yếu tố, mọi người có thể tự hỏi một người có thể sống bao lâu mà không ăn uống trong giai đoạn chăm sóc cuối đời. Bệnh nhân có thể sống trong khoảng 10 ngày mà không ăn. Bệnh nhân có thể sống được vài ngày đến một tuần mà không uống nước.

Điều cần biết khi bệnh nhân giai đoạn cuối đời ngừng ăn uống

Khi người thân yêu ngừng ăn uống vào giai đoạn cuối đời, việc cảm thấy lo lắng hoặc không chắc chắn về những gì sẽ xảy ra tiếp theo là điều tự nhiên. Những thay đổi này là điều đã được y khoa dự đoán trước và là một phần tự nhiên trong giai đoạn cuối đời. Các chuyên gia chăm sóc cuối đời sẽ theo dõi các triệu chứng này và mang lại sự thoải mái, đảm bảo đáp ứng nhu cầu của người thân yêu với lòng trắc ẩn và chuyên môn.

Quý vị có thể nhận thấy một số thay đổi về thể chất và nhận thức, bao gồm:

Cách thức các thành viên gia đình và người chăm sóc có thể giúp đỡ

Yếu tố quan trọng là kim chỉ nam cho mọi quyết định về vấn đề dinh dưỡng và cấp nước vào giai đoạn cuối đời chính là lựa chọn của bệnh nhân. Những bệnh nhân ưu tiên chất lượng cuộc sống vào giai đoạn cuối đời thường không muốn mình bị bao bọc bởi quá nhiều ống dẫn và thiết bị vào những giây phút cuối đời, để họ có thể gần gũi về mặt thể chất với các thành viên gia đình và có thể tiếp nhận chăm sóc tạo sự thoải mái mà họ mong muốn.

Các thành viên gia đình, người chăm sóc có vai trò quan trọng bằng cách hỗ trợ người thân nhẹ nhàng đi qua giai đoạn hấp hối đó:

• Nếu người bệnh vẫn còn có thể ăn hoặc uống, hãy dùng thìa cho họ nhấp từng ngụm nhỏ nước/dịch, chút đá bào, viên kẹo cứng hay một chút thức ăn. Chú ý dấu hiệu từ bệnh nhân để biết khi nào nên dừng lại. Không ép ăn uống. Nâng cao đầu/giữ bệnh nhân ở tư thế thẳng khi cho bất cứ thứ gì vào miệng để giảm nguy cơ hít sặc.
• Nếu bệnh nhân không còn có thể uống được nữa, hãy giữ ẩm cho môi và miệng của họ bằng tăm bông, khăn ẩm, son dưỡng hoặc kem dưỡng ẩm.
• Nếu bệnh nhân không thể ăn hoặc từ chối ăn, hãy cung cấp các hình thức hỗ trợ thay thế: trò chuyện, âu yếm, âm nhạc, ca hát, thơ ca, sự hài hước, chuyến thăm của thú cưng, xoa bóp nhẹ nhàng, đọc sách, cầu nguyện hoặc các hành động chăm sóc và yêu thương khác.

Xây dựng và tôn trọng kế hoạch chăm sóc cuối đời đầy tận tâm

Nếu người thân yêu có thể tham gia vào cuộc đối thoại về mục tiêu chăm sóc, hãy bắt đầu cuộc trò chuyện về nguyện vọng của họ trong giai đoạn cuối đời. Thời điểm lý tưởng để lập chỉ dẫn trước là khi người thân yêu còn khỏe mạnh và có khả năng bày tỏ ý kiến ​​của mình.

Nếu bệnh nhân không còn khả năng bày tỏ nguyện vọng của mình, các thành viên trong gia đình và nhóm chăm sóc sức khỏe có kiến ​​thức chuyên môn sẽ phải đưa ra các quyết định liên quan đến giai đoạn cuối đời. Nhóm chăm sóc cuối đời có thể giúp các thành viên trong gia đình định hướng quy trình ra quyết định. Các chuyên gia chăm sóc cuối đời thường đưa ra các hình thức chăm sóc và hỗ trợ cụ thể xung quanh vấn đề dinh dưỡng và cấp nước cho người thân của quý vị khi cái chết đang cận kề:

• Nhóm chăm sóc cuối đời sẽ tiếp tục hỗ trợ giảm đau và kiểm soát các triệu chứng.
• Các giá trị, đức tin tôn giáo, niềm tin văn hóa và cá nhân của gia đình xung quanh vấn đề dinh dưỡng và cấp nước sẽ được tôn trọng.
• Các thành viên gia đình và người chăm sóc sẽ được chỉ dẫn đầy tận tâm cách kiểm soát cơn khát và cơn đói trong những ngày tháng cuối đời của bệnh nhân.
• Trong những tuần lễ, ngày tháng và thời khắc cuối cùng, các gia đình sẽ luôn được trấn an rằng tình trạng suy giảm của bệnh nhân và cái chết cuối cùng là do diễn tiến bệnh tật tiềm ẩn chứ không phải là sự suy giảm tự nhiên và việc dừng ăn uống.