Nhớ quê qua mấy tiếng Bình Định

Anh/chị Thủy Vân thân mến!

Thiết nghĩ ngoài số từ vựng tiếng Việt & cách dùng đã chuẩn mực, phổ thông (sẽ gọi là A) thì mỗi thế hệ người Việt, mỗi lứa tuổi người Việt và mỗi cộng đồng người Việt sinh sống (trong-ngoài nước) đều có số từ vựng riêng với cách dùng đặc thù (B).

A và B đã tích cực “xô đẩy” nhau làm cho tiếng Việt ngày càng phong phú đầy sức sống (kể cả “đẩy xô” với tiếng nước ngoài).

Nếu A, thường dùng trong các ngữ cảnh trang trọng. Ví dụ: [i]bẻm mép[/i] (văn bản chính luận…) thì B lại phi chuẩn và biến động (sống / chết khó lường). Ví dụ: [i]bẻm ăn[/i] (có vẻ như là hám ăn, nhưng [i]nẫu rặc[/i]).

Nhưng chính B mới làm cho tiếng Việt phong phú, màu sắc và sinh động (sinh ngữ mà !). Ví dụ [i]bẻm[/i] có nghĩa lóng là “[i]hết xẩy con cào cào[/i]” (tức nhiên chỉ một nhóm nhỏ người Việt dùng thôi) là một hiện tượng chỉ ra sự sinh động đó. Vậy đã có [i]bẻm ăn[/i] thì ngại ngùng gì mà ta không đi tới [i]bẻm ngủ, bẻm tình[/i], tá lả âm binh với [i] bẻm…[/i]

Cứ dùng đi, thời gian sẽ gạn lọc nó. Nếu nó được nhiều người thích thì lâu dần nó sẽ được nâng lên hạng A.

Vậy có phải nhờ B mà A mới có diện mạo chuẩn mực như hiện nay ? Chính B mới làm cho tiếng Việt ngày một phong phú, đa dạng.

Khi xưa đi học, tới giờ ngữ pháp tiếng Việt, thầy cô bảo lũ học trò, [i]hãy giữ gìn sự trong sáng và tinh hoa của tiếng Việt[/i] như anh/chị đã viết ở trên. Nhưng chẳng ai chỉ cho chúng thế nào là trong sáng và tinh hoa tiếng Việt cả.

Xin dẫn ra một thí dụ: Vợ hỏi chồng là thợ hớt tóc: - Ông đi đâu đó ?Ông chồng trả lời: - Tui đi hớt tóc.

Vậy theo anh/chị ông chồng đi hớt tóc người ta, hay đi tới tiệm để người ta hớt tóc cho ông. (tương tự như vậy: Em đi khám thai !… ? )

Cái mơ hồ lấp lửng này hàng trăm năm nay người Việt vẫn cứ nói mà chẳng chết ai và chẳng ai có ý định làm cho nó trong sáng lên làm gì. Trong một số tình huống người ta còn mong nó mơ hồ như vậy để ngữ nghĩa thêm phần lấp lánh.

Còn tinh hoa, nếu gọi A là tinh hoa thì không lẽ B là cỏ gấu ? Như đã dẫn ra ở trên chính B “nuôi” sống A đấy.

Như vậy [i]bảo vệ tinh hoa và sự trong sáng tiếng Việt tồn tại như một lời giáo huấn[/i]. Chứ không chỉ ra một biện pháp nào cho tiếng Việt mình hay hơn. Thật đáng tiếc!

Nhưng tại sao [i]quý cây cao bóng cả [/i]lại bận lòng với con cháu về chuyện chứ nghĩa đến như vậy? Có lẽ vì chúng nó xài tiếng Việt [i]ẩu xị[/i] quá.

Cái này thì có. Trong môi trường trang trọng A mà dùng chữ nghĩa B thì không nên. Nhưng trong môi trường B mà dùng B thì không có gì phải bận tâm. Anh/chị đừng lo, con cháu mình khôn lắm. Đi với A nó sẽ nói/viết theo kiểu A cho mà coi.

Có khi nào anh/chị thấy chúng viết đơn xin thầy giáo cho nghỉ học vì đau bụng mà viết như thế này đâu: Vì [i]bẻm ăn[/i] mà con đau bụng. Xin thầy cho con nghỉ học [i]dài [/i]bữa…

Cuongde.org là một mạng xã hội mang tiếng lòng của người con Cường Để Bình Định, nên tôi nghĩ anh / chị đừng ngại khi giới thiệu cho con cháu Bình Định mình vào xem & nghe.

Một chút không khí Bình Định cổ xưa theo trí nhớ và cảm nghĩ của người Bình Định hiện nay là cần thiết cho các cháu. Một chút [i]luyến láy chữ nghĩa [/i]càng rất cần thiết cho các cháu. Để các cháu thấy rằng tiếng Việt [i]nẫu[/i] này của một thời cũng trẻ trung sinh động và mãi vẫn sẽ tươi mới (Giả như các cháu có thắc mắc chi thì cứ gởi lời bàn, chúng tôi xin được giải đáp). Tôi tin chắc các cháu sẽ không “hư hao” gì đâu. Bằng chứng là khi còn nhỏ anh/chị cũng đã lóng láy với [i]bẻm [/i]: [i]bẻm ăn - ăn bẻm[/i] và chắc đã từng bị các chú các bác của anh/chị la ngầy này nọ nhưng anh/chị có [i]hư thúi[/i] gì đâu. Vẫn tốt và còn trịnh trọng la lại lũ cháu con mình như ngày trước mình đã từng bị la rầy. :roll::

Trên là mấy suy nghĩ bột phát, chưa chín chắn. Mong [i]bậu[/i] đừng [i]lẫy[/i] bỏ đi, tội tình em lắm [i]bậu[/i] ơi !

Rất mong em sẽ được hầu chuyện với [i]bậu[/i] ở những bài viết về tiếng Việt trong một ngày gần đây.Tình Thân! KXH