Vòng tròn năng lực là công cụ tư duy mạnh mẽ giúp cá nhân và doanh nghiệp xác định được điểm mạnh của mình và tối ưu hóa hiệu quả kinh doanh. Trong bài viết dưới đây, hãy cùng Trường Doanh Nhân HBR tìm hiểu vòng tròn năng lực là gì và cách ứng dụng vòng tròn năng lực trong phát triển doanh nghiệp.
Vòng tròn năng lực (Circle of Competence) là một mô hình tư duy giúp xác định ranh giới kiến thức và kỹ năng mà cá nhân hoặc tổ chức hiểu rõ và thành thạo nhất. Trong phạm vi vòng tròn này, bạn có khả năng nhận biết, phân tích và đưa ra quyết định chính xác hơn so với những lĩnh vực mà bạn chỉ hiểu ở mức cơ bản hoặc không hiểu gì.
Khái niệm vòng tròn năng lực bắt nguồn từ tác giả Warren Buffett, một trong những nhà đầu tư xuất sắc nhất mọi thời đại và được củng cố thêm bởi cộng sự của ông - Charlie Munger. Buffett đã sử dụng khái niệm này để nhấn mạnh rằng thành công không đến từ việc hiểu tất cả mọi thứ mà từ việc hiểu rõ một số ít lĩnh vực cụ thể. Ông từng chia sẻ:
“Hãy biết vòng tròn năng lực của bạn và gắn bó với nó. Kích thước của vòng tròn không quan trọng; biết ranh giới của nó mới là yếu tố sống còn.”
Một số đặc điểm chính của vòng tròn năng lực:
Với kinh nghiệm 15 năm điều hành doanh nghiệp và tiếp xúc với hơn 35.000+ chủ doanh nghiệp lớn/nhỏ, Mr. Tony Dzung, Chủ tịch Hội đồng quản trị HBR Holdings nhận định: “Một trong những căn bệnh của doanh nghiệp là đầu tư dàn trải vào nhiều lĩnh vực kinh doanh khi nguồn lực tài chính dư dả. Tuy nhiên, càng đi xa khỏi vòng tròn năng lực lõi thì cơ hội thành công của doanh nghiệp càng giảm dần. Vòng tròn năng lực lõi là lĩnh vực thế mạnh của doanh nghiệp.”
Vòng tròn năng lực mang lại giá trị lớn trong việc ra quyết định, giảm thiểu rủi ro và phát triển bền vững.
Hơn 35.000+ học viên của Mr. Tony Dzung hoặc những người có quan tâm đến anh đều biết rằng, niềm đam mê và thế mạnh của Tony Dzung là về giáo dục. Sau 15 năm kinh doanh, Tony Dzung đã thành công phát triển và mở rộng hệ sinh thái HBR Holdings qua 4 thương hiệu lớn: Tiếng Anh giao tiếp Langmaster, Trường Doanh Nhân HBR, Hệ thống luyện thi IELTS LangGo Tiếng Anh Trẻ Em BingGo Leaders.
Nhờ hiểu sâu sắc về vòng tròn năng lực và cách ứng dụng nó trong hành trình cuộc đời, Mr. Tony Dzung đã và đang giúp đỡ nhiều doanh nhân thành công công hơn nữa trên hành trình làm “sếp”.
Dưới đây là các phân tích chi tiết về cách áp dụng vòng tròn năng lực trong quản trị và phát triển doanh nghiệp.
Vòng tròn năng lực đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp đưa ra những quyết định đầu tư thông minh và giảm thiểu rủi ro.
Ví dụ, Warren Buffett từng tránh xa cổ phiếu công nghệ trong suốt nhiều năm vì ông tự nhận không hiểu rõ ngành này, dù lĩnh vực này rất hấp dẫn. Nhờ đó, Buffett tránh được tổn thất trong bong bóng dot-com.
Ví dụ, một nhà đầu tư am hiểu về ngành bán lẻ sẽ dễ dàng nhận ra giá trị nội tại của một chuỗi siêu thị, thay vì bị cuốn vào cổ phiếu “nóng” từ các câu chuyện thổi phồng.
Bàn về chiến lược đầu tư vào lĩnh vực thế mạnh của mình, Mr. Tony Dzung khẳng định: “Nếu không hiểu mình, không biết năng lực lõi của mình thì doanh nghiệp sẽ đầu tư dàn trải vào những lĩnh vực thuộc điểm yếu. Khi đầu tư lệch lõi, doanh nghiệp sẽ có nguy cơ thất bại cao.”
Doanh nghiệp có thể áp dụng vòng tròn năng lực để hoạch định chiến lược kinh doanh bền vững bằng cách tập trung vào thế mạnh cốt lõi của mình:
Ví dụ, Coca-Cola tập trung vào ngành đồ uống giải khát thay vì lấn sân sang lĩnh vực thực phẩm hoặc sản xuất thiết bị.
Chẳng hạn, IBM đã thay đổi chiến lược từ sản xuất phần cứng sang cung cấp dịch vụ và giải pháp công nghệ để duy trì sức cạnh tranh.
Để xác định năng lực cốt lõi một cách dễ dàng, Mr. Tony Dzung gợi ý doanh nghiệp phải căn cứ vào “Nguyên tắc con nhím”. Nguyên tắc con nhím bao gồm 3 phần chính:
Như vậy, năng lực lõi là những lĩnh vực, khía cạnh mà doanh nghiệp làm xuất sắc nhất, đam mê nhất và có thể tạo ra giá trị, lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Ví dụ:
Tập đoàn thời trang Zara sở hữu 4 năng lực lõi, đó là: Nắm bắt insight khách hàng, thiết kế sản phẩm nhanh chóng và hợp thời trang, năng lực vận hành và sản xuất nhanh, xây dựng thương hiệu nhất quán trên toàn cầu. Đây là 4 yếu tố mà đối thủ không thể sao chép từ Zara. Nhờ xác định được năng lực lõi của mình và tập trung đầu tư phát triển 4 năng lực lõi này nên Zara đã nhanh chóng trở thành một trong những thương hiệu lớn nhất trên toàn cầu.
Theo đó, Mr. Tony Dzung cho rằng, để phát triển bền vững, doanh nghiệp cần phải trả lời được 2 câu hỏi quan trọng sau:
Xác định khách hàng mục tiêu từ năng lực lõi không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực mà còn xây dựng nền tảng vững chắc để phát triển bền vững. Bằng cách hiểu rõ năng lực lõi, nghiên cứu thị trường và tập trung vào các phân khúc khách hàng phù hợp, doanh nghiệp sẽ có khả năng gia tăng giá trị, chiếm lĩnh thị trường và phát triển lâu dài.
Cách kết nối năng lực lõi với nhu cầu khách hàng mục tiêu:
Ví dụ: Nếu năng lực lõi là nghiên cứu sản phẩm an toàn từ thiên nhiên, khách hàng mục tiêu có thể là những người ưu tiên lối sống lành mạnh và quan tâm đến sức khỏe.
Ví dụ: Một công ty giáo dục với năng lực lõi là ứng dụng công nghệ AI để cá nhân hóa lộ trình học tập có thể tập trung vào phụ huynh trẻ em hoặc các doanh nghiệp cần đào tạo nhân sự hiệu quả.
Vòng tròn năng lực không chỉ áp dụng ở cấp độ tổ chức mà còn ở cấp độ cá nhân, giúp doanh nghiệp quản lý và phát triển nhân sự hiệu quả hơn.
Vòng tròn năng lực của doanh nghiệp là tập hợp những khả năng đặc biệt giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị vượt trội, đồng thời khác biệt hóa mình trên thị trường. Việc xác định và đánh giá đúng vòng tròn năng lực không chỉ là nền tảng để xây dựng chiến lược phát triển mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao hiệu quả hoạt động. Sau đây là các bước cụ thể và chi tiết để xác định và đánh giá vòng tròn năng lực.
1 - Xác định tài sản và nguồn lực hiện có
Doanh nghiệp cần liệt kê và đánh giá tất cả các loại tài sản mà mình sở hữu. Đây là bước cơ bản để hiểu rõ nguồn lực mà doanh nghiệp có thể tận dụng.
Câu hỏi cần đặt ra: “Chúng ta sở hữu những nguồn lực đặc biệt nào mà đối thủ không có?” và “Nguồn lực nào mang lại giá trị cao nhất cho doanh nghiệp?”
2 - Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh
Phân tích dữ liệu lịch sử để tìm ra các lĩnh vực hoặc sản phẩm/dịch vụ mà doanh nghiệp đạt được kết quả vượt trội.
Số liệu cần xem xét:
Cách thực hiện: Đối chiếu kết quả hoạt động của doanh nghiệp với các đối thủ cạnh tranh để xác định điểm mạnh. Ví dụ: Nếu doanh nghiệp bạn luôn dẫn đầu về doanh thu trong ngành F&B, có thể vòng tròn năng lực nằm ở chất lượng sản phẩm và trải nghiệm khách hàng.
3 - Xác định điểm mạnh độc đáo
Tìm ra các yếu tố mà doanh nghiệp thực hiện tốt hơn đối thủ, đồng thời mang lại giá trị cao nhất cho khách hàng.
Phân tích SWOT:
Mô hình VRIO:
1 - Phân tích ngành và xu hướng thị trường
Doanh nghiệp cần hiểu rõ bối cảnh thị trường và các xu hướng mới để định vị vòng tròn năng lực trong môi trường kinh doanh.
Các yếu tố cần phân tích:
2 - Nghiên cứu đối thủ cạnh tranh
So sánh các năng lực cốt lõi của doanh nghiệp với đối thủ để tìm ra điểm khác biệt và lợi thế.
Các câu hỏi cần trả lời:
Ví dụ: Một công ty công nghệ phát hiện rằng đối thủ mạnh về giá thành nhưng yếu trong trải nghiệm khách hàng. Điều này có thể là cơ hội để doanh nghiệp tập trung vào dịch vụ khách hàng.
3 - Tìm kiếm khoảng trống thị trường
Xác định các nhu cầu chưa được đáp ứng hoặc các vấn đề mà đối thủ chưa thể giải quyết. Ví dụ: Một công ty bất động sản nhận thấy rằng nhiều khách hàng gặp khó khăn trong việc thiết kế nội thất sau khi mua nhà. Họ có thể phát triển năng lực lõi về dịch vụ tư vấn và thiết kế toàn diện.
1 - Tập trung vào các yếu tố tạo giá trị
Doanh nghiệp cần xác định những năng lực giúp họ giải quyết các vấn đề lớn nhất của khách hàng và tạo giá trị khác biệt. Cách thực hiện như sau:
Ví dụ: Một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhận ra rằng việc cung cấp sản phẩm hữu cơ, an toàn là một xu hướng mà họ có thể dẫn đầu.
2 - Kiểm tra tính bền vững
Bước này nhằm đảm bảo rằng năng lực lõi có thể được duy trì và phát triển lâu dài. Câu hỏi cần đặt ra trong bước này là:
1 - Đánh giá bằng mô hình VRIO
Sử dụng mô hình VRIO để kiểm tra từng năng lực tiềm năng:
2 - Phân tích khả năng cạnh tranh: So sánh các năng lực lõi với đối thủ để đảm bảo rằng chúng thực sự khác biệt và mang lại lợi thế cạnh tranh.
3 - Đánh giá hiệu quả tài chính: Xác định mức độ đóng góp của năng lực lõi vào doanh thu, lợi nhuận và chi phí vận hành. Ví dụ: Một năng lực lõi giúp giảm 20% chi phí sản xuất sẽ mang lại lợi thế rõ ràng trong ngành cạnh tranh khốc liệt về giá cả.
Hoàn thiện và mở rộng vòng tròn năng lực là bước quan trọng để đảm bảo rằng doanh nghiệp không chỉ duy trì lợi thế cạnh tranh hiện tại mà còn chuẩn bị cho sự phát triển trong tương lai. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải liên tục cải tiến các năng lực hiện có và bổ sung thêm những năng lực mới phù hợp với xu hướng thị trường, công nghệ và nhu cầu của khách hàng.
Dưới đây là phân tích chi tiết về cách doanh nghiệp có thể hoàn thiện và mở rộng vòng tròn năng lực một cách hiệu quả.
1 - Hoàn thiện vòng tròn năng lực:
2 - Mở rộng vòng tròn năng lực:
Dưới đây là một số sai lầm phổ biến khi doanh nghiệp đánh giá vòng tròn năng lực của mình:
Hiểu và áp dụng đúng vòng tròn năng lực chính là chìa khóa để doanh nghiệp tận dụng tối đa thế mạnh của mình, giảm thiểu rủi ro và đạt được hiệu suất vượt trội. Trường Doanh Nhân HBR hy vọng bài viết này sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ nhận thức sâu sắc về vòng tròn năng lực mà còn áp dụng hiệu quả vào thực tiễn để tạo ra giá trị tối ưu và phát triển vượt bậc.
Link nội dung: https://www.sachhayonline.com/vong-tron-nang-luc-a52108.html