[CHI TIẾT] - LƯỠI BẢN ĐỒ LÀ BỆNH GÌ? DẤU HIỆU, NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

Lưỡi bản đồ là bệnh gì?

Viêm lưỡi bản đồ là một tình trạng viêm lưỡi di trú mạn tính (benign migratory glossitis) nhưng lành tính xảy ra ở khoang miệng mà khoa học vẫn chưa tìm ra nguyên nhân chính xác. Đặc điểm nổi bật của bệnh là sự mất đi lớp biểu mô, đặc biệt là các nhú gai trên mặt lưng lưỡi. Do vậy, bệnh còn được gọi là viêm lưỡi di chuyển lành tính.

Biểu hiện thường gặp nhất của viêm lưỡi bản đồ là các mảng đỏ không đau và có viền, tạo thành hình dạng giống như bản đồ trên lưỡi. Tùy theo cơ địa mỗi người, các tổn thương này có thể tồn tại từ vài ngày đến vài tuần, sau đó biến mất và xuất hiện trở lại ở vị trí khác.

Mặc dù trông có vẻ nghiêm trọng, đáng sợ và có thể gây đau đớn, nhưng viêm lưỡi bản đồ hoàn toàn không ảnh hưởng đến sức khỏe, cũng không liên quan đến nhiễm trùng hay ung thư. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, bệnh có thể gây đau lưỡi và khiến người bệnh nhạy cảm hơn với một số loại thực phẩm như gia vị, muối, ớt và thậm chí cả đồ ngọt.

Nguyên nhân bệnh lưỡi bản đồ

Hiện nay các nhà khoa học chưa xác định chính xác nguyên nhân gây ra tình trạng này. Tuy nhiên, một số nghiên cứu thông qua khai thác lâm sàng đã xác định được một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc lưỡi bản đồ.

Di truyền

Lưỡi bản đồ có thể di truyền trong gia đình. Nếu cha mẹ hoặc anh chị em bị bệnh thì có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Căng thẳng

Các bác sĩ đã phát hiện ra rằng giữa việc gia tăng căng thẳng và bệnh lưỡi bản đồ có mối liên hệ với nhau. Căng thẳng có thể làm bùng phát hoặc làm trầm trọng thêm các triệu chứng của lưỡi bản đồ. Khi căng thẳng, cơ thể sẽ giải phóng hormone cortisol, có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ viêm.

Nhiễm khuẩn

Một số loại vi khuẩn hoặc nấm có thể gây ra lưỡi bản đồ. Ví dụ, vi khuẩn Streptococcus mutans thường gây ra sâu răng cũng có thể liên quan đến lưỡi bản đồ.

Hút thuốc lá

Hút thuốc lá có thể làm tăng nguy cơ mắc lưỡi bản đồ. Hóa chất trong thuốc lá có thể kích thích lưỡi và làm trầm trọng thêm các triệu chứng viêm.

Một số bệnh lý

Một số bệnh lý góp phần làm tăng nguy cơ lưỡi bản đồ như:

Một số loại thuốc

Một số loại thuốc có thể làm tăng nguy cơ mắc lưỡi bản đồ như tác dụng phụ như:

Xem thêm: Trồng răng Implant all on 4 giá bao nhiêu?

Dấu hiệu nhận biết bệnh lưỡi bản đồ

Tỷ lệ mắc viêm lưỡi bản đồ cao nhất xảy ra ở nhóm tuổi từ 20 đến 29 tuổi với tỷ lệ khoảng 39,4%. Viêm lưỡi bản đồ có xu hướng thiên về phụ nữ nhiều hơn nam giới. Bệnh nhân có thể có tiền sử gia đình về lưỡi bản đồ hoặc nứt lưỡi thường phát hiện bệnh ngay từ khi còn nhỏ. Triệu chứng bệnh lưỡi bản đồ có thể được nhận biết qua các dấu hiệu dưới đây:

Mảng đỏ mịn trên lưỡi

Viêm lưỡi bản đồ được đặc trưng bởi các mảng không có nhú lưỡi, đỏ, nhẵn và phù nề được bao quanh bởi các đường viền màu trắng hay vàng tro, xám, có thể dễ dàng phân biệt với phần niêm mạc lưỡi không bị bệnh giống như đường biên giới các nước trên bản đồ.

Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất của lưỡi bản đồ. Các mảng đỏ này thường có hình dạng không đều, nhẵn mịn và không có nhú lưỡi. Kích thước, hình dạng và vị trí của các mảng này có thể thay đổi theo thời gian, khiến lưỡi có hình dạng giống như bản đồ, do đó có tên gọi là lưỡi bản đồ.

Các mảng đỏ này thường không gây đau, nhưng một số người có thể cảm thấy đau rát, ngứa ran hoặc nóng rát, đặc biệt khi ăn thức ăn cay nóng, chua mặn. Trong một số trường hợp, các mảng đỏ này có thể lây lan sang các bộ phận khác trong miệng, chẳng hạn như má, nướu hoặc vòm miệng.

Các triệu chứng khác

Một số triệu chứng khác của viêm lưỡi bản đồ có thể gặp như:

Một số trường hợp hiếm gặp có thể gặp các tình trạng

Phương pháp chẩn đoán bệnh lưỡi bản đồ

Các phương pháp chẩn đoán viêm lưỡi bản đồ đang được áp dụng hiện nay gồm:

Chẩn đoán xác định lưỡi bản đồ

Chẩn đoán xác định lưỡi bản đồ dựa trên các yếu tố sau: Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA), chẩn đoán lưỡi bản đồ cần đáp ứng các tiêu chí sau:

Chẩn đoán lưỡi bản đồ thường dựa trên:

Chẩn đoán phân biệt

Mặc dù lưỡi bản đồ là một tình trạng lành tính và không nguy hiểm việc chẩn đoán phân biệt với các bệnh lý khác có biểu hiện tương tự trên lưỡi là vô cùng quan trọng để đảm bảo nhận được chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp. Dưới đây là một số bệnh lý cần được chẩn đoán phân biệt với lưỡi bản đồ:

Nấm miệng

Nấm miệng là một nhiễm trùng nấm gây ra các mảng trắng trên lưỡi và niêm mạc miệng. Mảng trắng này thường dày, bám chặt vào lưỡi và có thể chảy máu khi cạo nhẹ. Phân biệt với lưỡi bản đồ như sau:

Viêm lưỡi do dị ứng

Viêm lưỡi do dị ứng xảy ra khi cơ thể phản ứng quá mức với một chất gây dị ứng, chẳng hạn như thức ăn hoặc thuốc. Biểu hiện thường là các mảng đỏ, sưng và đau trên lưỡi. Phân biệt với lưỡi bản đồ như sau:

Ung thư lưỡi

Ung thư lưỡi là một bệnh lý hiếm gặp nhưng nguy hiểm, có thể gây ra các mảng đỏ, loét hoặc sưng trên lưỡi. Các triệu chứng khác có thể bao gồm đau lưỡi, chảy máu bất thường, khó nuốt và hạch cổ sưng to. Phân biệt với lưỡi bản đồ như sau:

Các bệnh lý khác

Một số bệnh lý khác, chẳng hạn như thiếu hụt vitamin B12, folate, kẽm và sắt, bệnh vẩy nến, bệnh tiểu đường và bệnh chàm, cũng có thể gây ra các triệu chứng trên lưỡi tương tự như lưỡi bản đồ.

Cách chữa viêm lưỡi bản đồ ở người lớn

Mặc dù viêm lưỡi bản đồ là một tình trạng lành tính và thường tự khỏi trong vòng vài tuần hoặc vài tháng, nhưng một số triệu chứng có thể gây khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Dưới đây là một số cách chữa viêm lưỡi bản đồ ở người lớn:

Các biện pháp tại nhà

Các biện pháp điều trị lưỡi bản đồ tại nhà có thể được áp dụng như sau”

Xem thêm: Chi phí trồng răng Implant toàn hàm All on - 6

Điều trị y tế

Một số thuốc có thể được sử dụng khi điều trị viêm lưỡi bản đồ ở người lớn như:

Thay đổi lối sống

Việc thay đổi lối sống cực kỳ quan trọng góp phần không nhỏ trong việc điều trị lưỡi bản đồ, các phương pháp có thể được áp dụng như:

Cách chữa viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em

Viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em thường không cần điều trị và sẽ tự khỏi trong vài tuần hoặc vài tháng. Tuy nhiên, một số triệu chứng có thể gây khó chịu và ảnh hưởng đến khả năng ăn uống và ngủ nghỉ của trẻ. Dưới đây là một số cách chữa viêm lưỡi bản đồ ở trẻ em:

Làm sạch lưỡi cho bé hàng ngày

Việc vệ sinh lưỡi cho bé hàng ngày đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và hỗ trợ điều trị viêm lưỡi bản đồ. Dưới đây là các bước hướng dẫn cách làm sạch lưỡi cho bé.

Chuẩn bị:

Cách thực hiện:

Lưu ý:

Tăng cường, bổ sung vitamin B, C cho trẻ

Dưới đây là một số cách để tăng cường, bổ sung vitamin B và C cho trẻ:

Chế độ ăn uống:

Bổ sung vitamin:

Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ

Để đảm bảo hiệu quả điều trị và an toàn cho sức khỏe, Cô Chú, Anh Chị cần sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sĩ. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng khi sử dụng thuốc điều trị viêm lưỡi bản đồ cho trẻ:

Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ:

Ghi nhớ thông tin về thuốc:

Theo dõi tình trạng sức khỏe của trẻ:

Bảo quản thuốc đúng cách:

Phân biệt viêm lưỡi bản đồ và ung thư lưỡi

Viêm lưỡi bản đồ và ung thư lưỡi là hai tình trạng bệnh lý có thể ảnh hưởng đến lưỡi, tuy nhiên có những điểm khác biệt rõ ràng về nguyên nhân, triệu chứng, tiến triển và phương pháp điều trị. Việc phân biệt chính xác hai tình trạng này là rất quan trọng để có thể nhận được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Dưới đây là bảng so sánh giúp Cô Chú, Anh Chị có thể phân biệt viêm lưỡi bản đồ và ung thư lưỡi:

Đặc điểm

Viêm lưỡi bản đồ

Ung thư lưỡi

Nguyên nhân

Chưa rõ nguyên nhân, có thể liên quan đến di truyền, căng thẳng, nhiễm trùng, thiếu vitamin B

Hút thuốc lá, sử dụng rượu bia quá mức, nhiễm HPV, chế độ ăn uống thiếu hụt vitamin và khoáng chất

Triệu chứng

Tiến triển

Phương pháp điều trị

Ngoài ra, Cô Chú, Anh Chị cũng có thể dựa vào một số đặc điểm khác để phân biệt hai bệnh lý này:

Viêm lưỡi bản đồ là một tình trạng lành tính phổ biến, thường không gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe. Tuy nhiên, nếu Cô Chú, Anh Chị gặp các triệu chứng khó chịu hoặc lo lắng về tình trạng của mình, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc nha sĩ để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Kính mời Cô Chú, Anh Chị tìm hiểu thêm về chủ đề trồng răng Implant

Nguồn trích dẫn

Dr. Care áp dụng những nguyên tắc tìm nguồn thông tin đáng tin cậy và chuẩn xác: Từ website chính thống của Hiệp hội nha khoa Hoa Kỳ (ADA), các nghiên cứu nha khoa được đăng tải trên tạp chí nha khoa, các tài liệu hướng dẫn nha khoa, những thông tin truyền thông công khai của các hãng trụ uy tín, lâu đời.

Thông tin liên hệ Nha khoa Dr. Care

Link nội dung: https://www.sachhayonline.com/luoi-ban-do-a54912.html