Well-nessBạn có đang là một phần của “văn hoá đổ lỗi”?

Làm thế nào để chấm dứt trò chơi đổ lỗi?

Sống trong ‘văn hoá đổ lỗi’ ngày càng phổ biến, nỗi sợ bị quy đổ trách nhiệm khiến chúng ta bật chế độ tự vệ để bảo vệ bản thân và đổ lỗi cho người khác. Tuy nhiên, bạn có thể kiểm soát cơ chế này và chấm dứt trò chơi này theo những bước sau.

1. Tập trung vào nhận thức những khi bạn đổ lỗi

Hãy tập trung sự chú ý vào lời nói hoặc suy nghĩ thường ngày của mình, đặc biệt là những lúc bạn sử dụng các cụm từ mang tính chất cảm thán như “Dạo này sao nhiều việc quá, nên chẳng có thời gian tập thể dục!” hay những câu khẳng định như “Bố mẹ chẳng hiểu gì về mình nên mình sẽ không nói chuyện nữa.” hoặc tập trung vào những mong đợi như “Lẽ ra nhà trường nên định hướng cho mình kỹ hơn, thì mình đã không mắc sai lầm rồi.”

Có thể thấy rằng, để thực hiện suy nghĩ hay hành vi đổ lỗi, chúng ta tư duy theo hướng nguyên nhân kết quả, trong đó người khác hoặc sự việc khác được đặt làm trọng tâm và bản thân nằm ở thế bị động. Khi đã tự nhận thức được điều đó, bước tiếp theo chúng ta cần trở là người nắm quyền chủ động trong cuộc sống của mình.

2. Hãy là người chủ động trong trò chơi

Bằng cách thay đổi ngôn ngữ, chúng ta có thể thay đổi tư duy của chính mình. Bây giờ, chúng ta cùng đặt tả tình lại tình huống ở bước một bằng câu ngôi thứ nhất, bắt đầu bằng đại từ “Tôi” kèm theo một giải pháp chủ động nhé.

“Tôi dạo này có nhiều việc quá, tôi sẽ sắp xếp công việc để dành thời gian tập thể dục.” “Tôi biết rằng bố mẹ đôi khi không hiểu mình, nên tôi phải trò chuyện với bố mẹ nhiều hơn.” “Tôi biết rằng nhà trường chưa thể định hướng kỹ cho mình, nên tiếp theo tôi sẽ phải chủ động tìm hiểu thêm nhiều nguồn thông tin khác . “

Với sự kiên trì và thực nghiệm lối suy nghĩ tích cực chủ động này này, chúng ta có thể chấm dứt trò chơi đổ lỗi và cùng nhau tạo dựng một môi trường văn hoá lành mạnh.

3. Cùng xây dựng” văn hoá nhận lỗi” và “văn hoá học tập” từ sai lầm

Chúng ta không hoàn hảo và sẽ có lúc mắc sai lầm. Khi bạn mắc lỗi, hãy dũng cảm để nhận sai lầm hay thất bại do mình gây ra và tự rút ra bài học từ sai lầm đó. Hãy nhớ rằng đổ lỗi không làm chúng ta hạnh phúc hơn. Sự chính trực và cảm giác chiến thắng những cảm xúc tiêu cực của bản thân chính là phần thưởng lớn nhất cho những ai dám nhận lỗi.

Khi người khác mắc lỗi, thay vì chỉ trích, hãy đặt bản thân mình vào tình huống đó và xem rằng mình có thể làm gì để cải thiện tình hình.

Theo nghiên cứu của Harvard Business Review, việc tập trung vào việc học hỏi từ những sai lầm của bản thân và người khác sẽ khiến chúng ta thoải mái và tự do khi nói về những sai sót hoặc lỗi lầm của nhau, từ đó cùng tạo nên một ‘văn hoá học tập’ văn minh và hữu ích.