Vietnam Innovators DigestTâm và Gia Huy và chuyện "bản địa hoá" sản phẩm văn hoá quốc tế

2. Nguồn gốc của meme này?

Trước khi trở thành meme, có nhiều ví dụ cho sự thành công của chiến lược bản địa hoá trong kinh doanh và tiếp thị. Đơn cử như hãng thuốc đánh răng Hynos của ông Huỳnh Đạo Nghĩa. Xưa kia, nhiều người tiêu dùng hẳn rất quen thuộc với biển quảng cáo kem đánh răng Hynos với hình người đàn ông da màu nở nụ cười tươi rói, khoe hàm răng trắng sáng.

Ông Huỳnh Đạo Nghĩa chọn hình ảnh của một người da màu với hàm răng trắng đại diện cho sản phẩm thay vì một người Việt hay một người da trắng thường thấy trên các quảng cáo khác. Hiệu ứng tương phản, cùng hình ảnh nhân vật thương hiệu giống với những người Ấn, người Indo hay Malay da ngăm sống và làm việc ở Sài Gòn lúc đó, khiến người xem cảm thấy hài hước, thân thuộc, dễ ghi nhớ trong đầu.

Khi logo của Hynos được tung ra, người Sài Gòn còn gọi kem đánh răng này với tên gọi thân thương khác là kem anh Bảy Chà, vì lý do:

Bảy: "Bay" trong tiếng Hindu có nghĩa là "chào ngài", dân Chợ Lớn nghe mấy ông Chà Và chào nhau: Bay! bèn bắt chước, gặp ai gốc Ấn hay có da ngâm đen đều gọi Bay - dần thành Bảy từ đó.

Chà: là Chà Và, ám chỉ những người đến từ Java - Indonesia, hoặc những người gốc Nam Á có da ngăm, tóc xoăn, cao to hơn người Kinh.

Ngôi xưng hô "anh", "chú", "bác", "thầy", v.v. thân thuộc của người Việt cũng được sử dụng để "Việt-sub" các thương hiệu giải trí thế giới, biến chúng thành hình ảnh phục vụ cho các ngành hàng may mặc Việt Nam. Đơn cử như thương hiệu Breaking Bad được gọi là Phá Xấu hoặc Phá Vỡ Tệ, với các nhân vật như thầy giáo dạy hoá kiêm trùm ma tuý Walter White được gọi là Thầy Bạch hay tay luật sư suy thoái đạo đức Saul Goodman được gọi là chú Sáu Thiện Nhân.