Khi Khu vườn trở thành Lớp học mở

Vào một buổi sáng cuối thu, khu đất trống phía sau sân trường THCS Nam Trung Yên, phường Yên Hòa, thành phố Hà Nội bỗng rộn ràng tiếng cười nói. Những hàng rau non mới nhú, các luống hoa được xếp ngay ngắn, và từng tốp học sinh vừa chăm chú quan sát những khóm cây xung quanh mình, vừa tỉ mỉ phác lại từng chi tiết lên trang giấy vẽ. Với các em, khu vườn nhỏ trong sân trường giờ đây không chỉ là một không gian xanh - mà đã trở thành một phòng học mở, nơi kiến thức có thể được chạm tới, được nhìn thấy và lớn lên từng ngày.

Vườn trường - nét mới trong giáo dục của trường THCS Nam Trung Yên

Vườn trường Tuần hoàn tại trường THCS Nam Trung Yên là một hoạt động nằm trong chương trình thí điểm “Thực phẩm bổ dưỡng học đường” do Rikolto phối hợp với Trung tâm Phát triển Sáng kiến Cộng đồng và Môi trường (C&E) triển khai trong giai đoạn 2025-2026. Đây là không gian trải nghiệm và học tập độc đáo về dinh dưỡng, sức khỏe và môi trường, giúp học sinh trực tiếp tìm hiểu và thực hành canh tác hữu cơ, hoàn toàn không hóa chất.

Khởi động từ tháng 9/2025, công trình được xây dựng theo nguyên tắc tuần hoàn khép kín: biến rác hữu cơ thành nguồn phân bón tự nhiên. Diện tích vườn rộng 78m², khu nhà để dụng cụ 12m² và giá sắt 15m² để đặt các thùng xốp trồng cây đã được gia cố. Vật liệu trong vườn được tận dụng tối đa: thùng xốp tái sử dụng, gạch cũ làm đường đi, tấm nhựa ốp che làm từ vỏ hộp sữa tái chế, giàn tre - gỗ cũ được tận dụng làm hàng rào để giảm rác thải xây dựng.

Trước đây, trường cũng từng sử dụng khoảng sân này làm vườn, tuy nhiên số lượng và loại cây vẫn còn hạn chế, đất lâu năm chưa được cải tạo và sân vườn chưa được gắn kết chặt chẽ với các hoạt động học tập. Vườn trường mới giờ đây đã có gần 40 loại cây bản địa, như sả, hẹ, nha đam, đinh lăng, tía tô, rau ngót, dong, thiên điểu… tạo nên hệ sinh thái đa tầng tán, phong phú về màu sắc, mùi hương và chức năng.

Anh Phạm Đức Trung, đại diện Project Awe - nhóm thiết kế ý tưởng và triển khai khu vườn, chia sẻ:

Quá trình xây dựng vườn trường mới bắt đầu từ tháng 6/2025 với sự tham gia của Ban giám hiệu, giáo viên các bộ môn, phụ huynh và nhóm chuyên gia của dự án, với vai trò kết nối và thúc đẩy của Rikolto và C&E. Quá trình trải qua 3 giai đoạn: lập kế hoạch - khảo sát, thiết kế - thi công. Học sinh nhà trường được tham gia ngay từ những ngày đầu như làm đất, kê bồn, gieo hạt, chăm sóc cây và ghi chép nhật ký. Buổi lễ bàn giao vườn trường được tổ chức từ đầu năm học 2025-2026, đánh dấu cam kết chung của toàn trường trong việc duy trì mô hình như một phần hoạt động giáo dục thường xuyên.