Bên cạnh việc học các chữ cái, ghép chữ hay đếm số, cha mẹ cũng nên chú trọng đến các môn năng khiếu cho trẻ. Hãy cùng chuyên mục Giáo dục sớm 0 - 6 tuổi của AVAKids tìm hiểu 8 loại năng khiếu thiên phú ở trẻ để sớm nhận diện và tìm cách phát triển cho bé trong bài viết dưới đây!
1Năng khiếu là gì?
Năng khiếu là khả năng vượt trội của một người trong một lĩnh vực cụ thể, có thể là bẩm sinh hoặc được hình thành trong quá trình học tập và rèn luyện. Năng khiếu cho phép trẻ tiếp thu, xử lý thông tin và thể hiện bản thân một cách tự nhiên và dễ dàng hơn so với những đứa trẻ khác trong cùng lĩnh vực đó.
28 loại năng khiếu thiên phú ở trẻ
Theo lý thuyết thông minh đa diện của Howard Gardner, có 8 loại năng khiếu chính:
Loại năng khiếuBiểu hiệnCách phát triểnNghề nghiệp phù hợpNăng khiếu âm nhạcCó khả năng cảm nhận âm thanh tốt, nhanh chóng nhận biết nốt nhạc.Cho trẻ nghe nhiều thể loại nhạc, khuyến khích học nhạc cụ.Ca sĩ, giáo viên dạy nhạc, nhà soạn nhạc.Năng khiếu vận độngHiếu động, thích chạy nhảy, leo trèo, có khả năng phối hợp cơ bắp tốt.Khuyến khích tham gia các hoạt động thể thao, theo dõi sự phát triển thể chất.Biên đạo múa, vận động viên, dancer.Năng khiếu về logic toán họcNhanh nhạy với các con số, giỏi tính toán và suy nghĩ logic.Dạy trẻ qua trò chơi, bài tập giải quyết vấn đề, khuyến khích tính nhẩm.Kế toán, kiểm toán, kỹ sư, nhà khoa học, IT.Năng khiếu về hình họa không gianTiếp thu thông tin bằng hình ảnh tốt hơn, nhạy cảm với chi tiết trực quan.Sử dụng hình ảnh và Flashcard trong giảng dạy để trẻ dễ hình dung.Nhà thiết kế thời trang, họa sĩ, kiến trúc sư.Năng khiếu ngôn ngữGhi nhớ từ ngữ tốt, diễn đạt ý tưởng một cách trôi chảy, yêu thích đọc sách.Khuyến khích đọc sách, viết lách, tham gia các hoạt động giao tiếp.Nhà soạn kịch, nhà báo, nhà văn, luật sư.Năng khiếu về quan hệ con ngườiDễ dàng giao tiếp, cảm nhận tốt suy nghĩ và cảm xúc của người khác.Tạo điều kiện cho trẻ giao lưu, dạy cách giao tiếp lịch sự.Quản lý, bác sĩ, giáo viên.Năng khiếu thông hiểu nội tâmHướng nội, thích làm việc độc lập, thể hiện cá tính tự lập mạnh mẽ.Quan tâm và trò chuyện với trẻ để trẻ dễ dàng thể hiện cảm xúc, phát triển chính kiến.Bác sĩ, chuyên gia tâm lý, nhà văn.Năng khiếu về tự nhiênTò mò về thế giới tự nhiên, yêu thích khám phá cây cỏ và động vật.Đưa trẻ ra ngoài, tham gia hoạt động khám phá thiên nhiên như cắm trại, picnic.Nhà nghiên cứu khoa học tự nhiên, nhà sinh vật học, nhà hoạt động môi trường.3Làm sao để phát triển năng khiếu của trẻ?
Để phát triển năng khiếu của trẻ, bạn có thể thực hiện những cách sau:
- Quan sát và nhận diện: Theo dõi các sở thích, biểu hiện và hoạt động mà trẻ yêu thích. Hãy chú ý đến những gì khiến trẻ hào hứng và thể hiện khả năng tốt.
- Khuyến khích và tạo động lực: Khích lệ trẻ tham gia vào các hoạt động liên quan đến năng khiếu của mình. Đưa ra lời khen và công nhận sự nỗ lực của trẻ.
- Cung cấp tài nguyên: Cung cấp cho trẻ sách, tài liệu, video hoặc các khóa học liên quan đến lĩnh vực mà trẻ có năng khiếu. Điều này giúp trẻ có thêm kiến thức và kỹ năng.
- Tham gia lớp học và hoạt động ngoại khóa: Đăng ký cho trẻ tham gia các lớp học, câu lạc bộ hoặc hoạt động ngoại khóa liên quan đến năng khiếu. Đây là cách tuyệt vời để trẻ học hỏi và phát triển.
- Tạo môi trường thuận lợi: Đảm bảo trẻ có không gian và thời gian để thực hành và khám phá. Ví dụ, nếu trẻ có năng khiếu âm nhạc, hãy tạo một không gian yên tĩnh cho trẻ luyện tập.
- Khuyến khích thử nghiệm: Để trẻ thử nghiệm với nhiều hoạt động khác nhau. Điều này không chỉ giúp trẻ phát triển năng khiếu mà còn có thể khám phá ra những sở thích mới.
- Giao lưu và kết nối: Khuyến khích trẻ kết nối với những người có cùng sở thích hoặc lĩnh vực. Việc giao lưu với người khác có thể tạo cảm hứng và động lực cho trẻ.
- Tạo thói quen học hỏi: Giúp trẻ xây dựng thói quen học hỏi liên tục, từ việc tìm hiểu kiến thức mới đến việc rèn luyện kỹ năng.
- Kiên nhẫn và hỗ trợ: Hãy nhớ rằng quá trình phát triển năng khiếu cần thời gian. Luôn ở bên và hỗ trợ trẻ, giúp trẻ vượt qua những khó khăn.
4Các môn năng khiếu cho bé phát triển toàn diện
4.1 Môn năng khiếu múa
Múa là một trong các môn năng khiếu cho trẻ phổ biến nhất, đặc biệt là các bé gái. Bộ môn năng khiếu này sẽ giúp các trẻ hoàn thiện về cả 4 yếu tố: tâm hồn, nhân cách, thể chất và tri thức.
Một số lợi ích của môn múa đối với trẻ:
- Giúp cơ thể dẻo dai, tăng sức bền cơ thể, bé càng trở nên năng động hơn, có nguồn năng lượng tích cực, tăng sự tự tin, thúc đẩy lòng tự trọng.
- Nâng cao khả năng làm việc nhóm, giao tiếp và hợp tác với các bạn đồng trang lứa
- Sự hòa hợp giữa cơ thể và âm nhạc giúp bé thêm nhạy bén, khả năng ghi nhớ và khả năng tập trung đều được phát huy. Nhận thức và làm chủ không gian thông qua việc bé nhún nhảy, bước lên, bước xuống, sang trái, sang phải.
4.2 Môn năng khiếu đàn Piano
Piano được mệnh danh là ông Vua của các loại nhạc cụ, vừa phổ biến, vừa mang những giá trị to lớn góp phần xây dựng nền tảng tri thức và tâm hồn. Chơi Piano là cách trẻ được đánh thức đồng thời 5 giác quan: Đôi tay thoăn thoát ấn phím đàn - chân đập - tai lắng nghe - mắt nhìn - tâm hồn cảm thụ giai điệu.
Các môn năng khiếu cho trẻ như Piano sẽ giúp bé cảm nhận và hấp thụ những ca từ ngọt ngào, ý nghĩa. Đăng kí lớp học Piano cũng giúp phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ hiệu quả.
Cho bé học Piano từ nhỏ giúp phát triển khả năng tư duy và sáng tạo
4.3 Môn năng khiếu đàn Guitar
Bên cạnh đàn Piano, Guitar cũng là một trong các môn năng khiếu cho trẻ được nhiều cha mẹ chú ý. Trẻ nhỏ học Guitar sớm sẽ định hình được nét tính cách và nhân cách đặc biệt của bản thân.
Theo những nghiên cứu khoa học, chơi Guitar sẽ giúp trẻ thông minh hơn. Chỉ số IQ của người biết chơi đàn guitar luôn cao hơn những người không biết chơi.
4.4 Môn năng khiếu nhảy hiện đại
Nhảy hiện đại cũng là một trong các môn năng khiếu cho trẻ không thể thiếu, bởi nhiều lợi ích mà môn học này mang lại. Cụ thể như sau:
- Giúp các bé đốt cháy năng lượng dư thừa một cách hiệu quả, giúp trái tim khỏe mạnh, tăng sức bền của cơ thể và sự dẻo dai, đàn hồi của xương khớp.
- Giúp trẻ nhỏ cảm nhận và hiểu rõ cơ thể của mình, làm chủ bản thân và tin thể hiện tài năng trước mọi người xung quanh.
4.5 Môn năng khiếu vẽ mỹ thuật
Sau âm thanh, màu sắc là thứ kích thích giác quan của trẻ em mạnh mẽ nhất. Ngay từ mới sinh ra, trẻ đã bị thu hút bởi những sự vật màu sắc sặc sỡ như màu đỏ.
Vì vậy, cho bé theo học lớp vẽ mỹ thuật sẽ là cách hiệu quả để kích thích trí tưởng tượng, óc sáng tạo, khả năng tập trung, nhận thức và khả năng phân biệt màu sắc của trẻ mầm non.
Vẽ là một trong các môn năng khiếu cho trẻ phổ biến
4.6 Môn năng khiếu làm MC
Để giúp trẻ không rụt rè trước đám đông, tự tin trình bày bản thân, cha mẹ hãy cho trẻ tham gia ngay các lớp học năng khiếu làm MC.
Tham gia môn học này không chỉ rút ngắn thời gian để tìm ra được trẻ em có năng khiếu MC thiên bẩm mà đối những đứa trẻ ở độ tuổi mầm non khác sẽ là cách trẻ nâng cao vốn từ ngữ, khả năng kiểm soát cảm xúc và sắc thái biểu cảm trên khuôn mặt.
Qua đấy, môn học này sẽ giúp trẻ tự tin thể hiện bản thân trước đám đông, tự tin trình bày quan điểm và ý kiến cá nhân của mình. Trẻ sẽ có cơ hội được tiếp xúc với nhiều sự vật, sự việc, có cái nhìn sâu sắc, đa tầng trong mọi vấn đề. Đây là một trong các môn năng khiếu cho trẻ ba mẹ nên tham khảo.
4.7 Môn năng khiếu bóng đá
Bóng đá có thể nói là môn thể thao năng khiếu phổ biến nhất của các bé trai. Từ năm 3 tuổi, cha mẹ có thể hướng dẫn em làm quen với sân chơi và cách thức di chuyển của bóng. Bóng đá mang lại những lợi ích về phát triển thể chất như xương chắc khỏe, cơ bắp phát triển, cơ thể dẻo dai hơn, tăng sức bền, tăng lưu lượng máu,...
Bên cạnh đó, bóng đá còn nâng cao khả năng làm việc nhóm, sự gắn kết với các thành viên trong cùng một đội, rèn cho các em tính kỷ luật. Đây là một trong các môn năng khiếu cho trẻ được khuyến khích lựa chọn.
4.8 Môn năng khiếu bơi lội
Bơi lội là một trong các môn năng khiếu cho trẻ khá phổ biến hiện nay, phù hợp cho cả bé trai lẫn bé gái. Theo một số nhà khoa học, trẻ sơ sinh khoảng 1 tháng tuổi là đã có thể tiếp xúc và làm quen với nước. Điều này sẽ tạo sự kích thích, sự thích thú và phản xạ cho bé khi từ nhỏ.
Tuy nhiên, độ tuổi cho bé học bơi chính xác là từ 4 - 5 tuổi, vì vào giai đoạn này, các bé mới có thể đủ nhận thức, ý thức để tiếp thu các kỹ năng cần thiết.
Bộ môn bơi lội giúp trẻ rất nhiều không chỉ về việc phát triển thể chất mà còn giúp trẻ tự tin hơn hơn, không còn sợ nước, trẻ trở nên năng động, linh hoạt và nhanh nhẹn trong mọi hoạt động.
Bên cạnh đó, dạy trẻ học bơi còn giúp trẻ phát triển trí thông minh và phòng ngừa được các bệnh về xương khớp, phổi, tim mạch, hệ tuần hoàn,…
Các môn năng khiếu cho trẻ phát triển toàn diện không thể thiếu bơi lội
4.9 Môn năng khiếu khiêu vũ thể thao
Những bước nhảy la-tinh nhanh nhẹn, điệu nhảy Rumba khỏe khoắn không chỉ hấp dẫn người lớn mà còn thu hút với trẻ nhỏ. Hiện nay, rất nhiều cha mẹ đã chọn lựa khiêu vũ thể thao là một trong các môn năng khiếu cho trẻ học và luyện tập.
4.10 Môn năng khiếu võ thuật
Học võ thuật là hình thức tác động từ bên ngoài để cơ thể bé phát triển toàn diện hơn, phù hợp cho cả nam và nữ.
Các động tác võ thuật như chạy, nhảy, bật nhảy, bước lên cao,… kích thích sự phát triển của cơ bắp, tăng sự dẻo dai cho xương khớp, từ đó giúp tăng trưởng chiều cao cho trẻ.
Ngoài ra, võ thuật còn giúp trẻ giúp trẻ tự tin trước mọi người xung quanh và tự bảo vệ bản thân khi gặp người xấu. Do đó, ba mẹ có thể thêm môn học này vào danh sách các môn năng khiếu cho trẻ.
4.11 Môn năng khiếu bóng rổ
Trong danh sách các môn năng khiếu cho trẻ thì không thể thiếu bóng rổ. Đây là môn thể thao đồng đội, giúp trẻ tự tin giao lưu và kết bạn mới. Từ đó không chỉ luyện tập về thể chất mà còn phát triển các kỹ năng sống khác.
Các cha mẹ nên cho bé của mình tập luyện các môn năng khiếu này từ nhỏ với sự hướng dẫn trực tiếp của huấn luyện viên để giúp bé rèn luyện các kỹ năng, động tác từ cơ bản đến nâng cao một cách chính xác nhất và ngăn ngừa chấn thương khi trẻ chơi thể thao.
4.12 Môn năng khiếu về cờ vua
Cờ vua cũng là một trong các môn năng khiếu cho trẻ được khá nhiều bậc cha mẹ lựa chọn cho con mình, phù hợp cho cả bé trai và bé gái.
Cờ vua sẽ đòi hỏi sự tập trung cao độ, tư duy sắc bén, linh hoạt để có thể có những nước đi cờ thông minh và khôn khéo. Nhờ bộ môn năng khiếu này mà trẻ sẽ rèn luyện được sự kiên nhẫn, tập trung, đưa ra những suy luận logic, tư duy nhạy bén để đạt được chiến thắng.
Cờ vua là một trong các môn năng khiếu cho trẻ giúp rèn luyện tư duy
5Làm thế nào để cha mẹ biết trẻ phù hợp với môn năng khiếu gì?
Đối với các bé còn nhỏ và chưa đủ nhận thức để biết được sở thích hoặc năng khiếu nhất định của bản thân, cách tốt nhất là để bé tự trải nghiệm, tìm tòi và khám phá.
Cha mẹ cùng bé đọc sách, xem video, cho trẻ tiếp xúc với các bộ môn năng khiếu qua sách vở trước và cho trẻ thực hành nếu có điều kiện. Những biểu hiện về sự yêu thích cho các bộ môn nhất định sẽ được bộc lộ rõ dần.
Cha mẹ hãy làm bạn với con để lắng nghe và có thể đưa ra những lời khuyên tốt nhất về môn học con nên theo đuổi để trẻ không bị sa đà quá vào thứ không phù hợp.
Đối với các bé đã hình thành sở thích riêng, cha mẹ nên tôn trọng ý kiến riêng của bé trong việc chọn các môn năng khiếu cho trẻ. Vì khi trẻ có niềm vui, sự hứng thú thì quá trình học tập mới diễn ra một cách thú vị và đạt được kết quả tốt.
Như vậy bài viết trên đã giới thiệu cho các cha mẹ các môn năng khiếu cho trẻ và lợi ích của chúng. AVAKids hy vọng với những thông tin bổ ích từ bài viết trên sẽ giúp cho cha mẹ tìm được môn năng khiếu phù hợp cho bé nhà mình.
Hoặc