Bài tập chứng từ ghi sổ gồm 4 dạng bài tập chính tập trung vào các kiến thức như lập chứng từ ghi sổ, ghi sổ cái, lập bảng cân đối tài khoản, lập báo cáo tài chính. Đây là phần giúp thí sinh vận dụng tổng hợp kiến thức về định khoản kế toán, sổ sách kế toán và quy trình lập báo cáo tài chính. Cụ thể:

>> Đăng ký nhận ngay: Thông báo lịch thi Đại lý thuế 2026 mới nhất
Trong phần bài tập Chứng từ ghi sổ, để ghi điểm tối đa, ngoài việc nắm chắc quy trình lập và ghi sổ, thí sinh cần hiểu rõ và vận dụng đúng các công thức kế toán cốt lõi. Trước hết, nguyên tắc quan trọng nhất là công thức cân đối kế toán: “Tổng Nợ = Tổng Có”. Đây là nguyên lý nền tảng của kế toán kép, yêu cầu mọi nghiệp vụ phát sinh trong doanh nghiệp đều phải có ít nhất hai tài khoản liên quan, trong đó một tài khoản ghi Nợ và một tài khoản ghi Có với số tiền bằng nhau. Nếu bỏ sót tài khoản hoặc định khoản sai số tiền, chứng từ ghi sổ sẽ không đúng, kéo theo sai sót khi lập sổ cái.
Tiếp theo là công thức xác định số dư cuối kỳ của các tài khoản khi ghi vào sổ cái. Với tài khoản tài sản (ví dụ: TK 111 - Tiền mặt, TK 112 - Tiền gửi ngân hàng, TK 131 - Phải thu khách hàng), số dư cuối kỳ được tính bằng cách lấy số dư đầu kỳ cộng số phát sinh Nợ trong kỳ và trừ đi số phát sinh Có trong kỳ.
Ngược lại, với tài khoản nguồn vốn (ví dụ: TK 331 - Phải trả người bán, TK 511 - Doanh thu bán hàng), công thức sẽ đảo chiều: lấy số dư đầu kỳ cộng số phát sinh Có trong kỳ rồi trừ đi số phát sinh Nợ trong kỳ. Việc nắm rõ cách tính này giúp thí sinh lập đúng sổ cái và bảng cân đối phát sinh.
Một công thức quan trọng khác liên quan đến phần thuế giá trị gia tăng (VAT) khi xử lý các nghiệp vụ mua bán hàng hóa. VAT được xác định bằng cách nhân giá trị hàng hóa chưa bao gồm VAT với tỷ lệ thuế suất hiện hành (thường là 8% hoặc 10%).
Ví dụ, khi doanh nghiệp mua hàng hóa trị giá 100 triệu đồng chưa VAT với thuế suất 10%, thì VAT phải kê khai và ghi nhận là 10 triệu đồng. Nếu sai công thức tính VAT, số liệu trên chứng từ ghi sổ sẽ lệch chuẩn và ảnh hưởng đến số dư các tài khoản liên quan như TK 1331 (Thuế GTGT được khấu trừ).
Khi lập bảng cân đối phát sinh, thí sinh cần áp dụng công thức kiểm tra bắt buộc là tổng số phát sinh Nợ của tất cả các tài khoản phải bằng tổng số phát sinh Có, và tổng số dư Nợ cuối kỳ phải bằng tổng số dư Có cuối kỳ. Đây là cách kiểm tra chéo giúp phát hiện và điều chỉnh kịp thời các sai lệch trong ghi sổ.
Cuối cùng, thí sinh cần ghi nhớ nguyên tắc ghi sổ kép trong kế toán. Mỗi nghiệp vụ kinh tế luôn gắn với ít nhất hai tài khoản, trong đó tài khoản ghi Nợ thường là tài khoản tài sản hoặc chi phí, còn tài khoản ghi Có thường là tài khoản nguồn vốn hoặc doanh thu. Khi vận dụng đúng nguyên tắc này vào lập chứng từ ghi sổ, sổ cái và các bảng tổng hợp, thí sinh sẽ đảm bảo được tính cân đối và hợp lý của toàn bộ hệ thống sổ sách kế toán theo hình thức Chứng từ ghi sổ.

>>Xem thêm:
Phần bài tập Chứng từ ghi sổ là một trong những nội dung quan trọng và xuất hiện thường xuyên trong đề thi Đại lý thuế môn Kế toán. Thí sinh muốn đạt điểm cao cần nắm rõ trọn bộ các dạng bài từ cơ bản đến nâng cao.
Đầu tiên là dạng bài tập lý thuyết, yêu cầu bạn nắm vững khái niệm, đặc điểm, ưu - nhược điểm và quy trình luân chuyển chứng từ trong hình thức Chứng từ ghi sổ. Đây là phần giúp bạn ghi điểm nhanh với các câu trắc nghiệm hoặc tự luận ngắn.
Tiếp theo là dạng bài tập định khoản và lập Chứng từ ghi sổ - dạng bài thực hành điển hình, đòi hỏi thí sinh định khoản chính xác các nghiệp vụ kinh tế và lập đúng mẫu Chứng từ ghi sổ, đảm bảo các thông tin bắt buộc như số hiệu, ngày tháng, TK Nợ - Có và số tiền.
Sau đó, bài tập ghi Sổ cái từ Chứng từ ghi sổ sẽ kiểm tra khả năng tổng hợp và phản ánh số liệu vào các tài khoản kế toán như TK 111, 112, 131, 331…
Cuối cùng là bài tập tổng hợp - dạng bài “gặt điểm” trong đề thi với yêu cầu thực hiện trọn vẹn quy trình: từ định khoản, lập chứng từ ghi sổ, ghi Sổ cái đến lập bảng cân đối phát sinh. Để làm tốt phần này, ngoài việc hiểu sâu lý thuyết, thí sinh cần luyện tập thường xuyên các bộ đề thực tế, rèn kỹ năng ghi sổ nhanh và chính xác.

Bài 1: Phần hành kế toán NVL, CCDC Công ty CP Hoàng Anh tính giá xuất kho theo PP bình quân cả kỳ dự trữ. Tính thuế GTGT theo PP khấu trừ Hạch toán chi tiết NVL, CCDC theo PP thẻ song song Ghi sổ theo hình thức NKC Hạch toán hàng tồn kho theo PP kê khai thường xuyên, theo Thông tư 200 Cty có số dư đầu kỳ về NVL, CCDC như sau:
Yêu cầu: Lập các chứng từ cho từng nghiệp vụ Lập sổ sách kế toán để theo dõi chi tiết và tổng hợp NVL, CCDC trong kỳ.
>> Xem thêm:
Bài 2: Phần hành kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương Công ty tính lương theo ngày công thực tế. Công ty có 01 Giám đốc và 01 phó giám đốc, 2 phòng chức năng gồm:
Tính thuế GTGT theo PP khấu trừ Ghi sổ theo hình thức NKC
Hạch toán hàng tồn kho theo PP KKTX, hạch toán theo Thông tư 200
Lương đăng ký đóng Bảo hiểm 10.000 đ/tháng đối với GĐ và PGĐ. 5.000 đ/tháng cho tất cả lao động còn lại Lương cơ bản theo hợp đồng thỏa thuận cho tất cả mọi lao động là 8.000 đ/tháng với ngày công quy định là 26 ngày/tháng.
Tất cả lao động trong công ty (cả GĐ và PGĐ) đều hưởng Phụ cấp thêm như sau:
Trong tháng hiện tại.
- Phòng kế toán có thông tin:
- Phòng hành chính nhân sự và kinh doanh có thông tin:
- Cuối tháng DN đã trả lương cho người lao động bằng chuyển khoản, đóng nộp bảo hiểm bằng tiền mặt đầy đủ.
- Yêu cầu: Thiết lập các chứng từ và sổ sách để theo dõi kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương - Lập bảng tính lương, bảo hiểm cho từng phòng, ban - Tính và lập bảng lương, BH cho toàn DN - Lập bảng phân bổ TL, các khoản trích theo lương
Tải ngay: Trọn bộ Tài liệu ôn thi Đại lý thuế 2026 mới nhất!

Bài 3: Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Công ty CP Hoàng Anh tính giá xuất kho theo PP bình quân cả kỳ dự trữ.
Tính thuế GTGT theo PP khấu trừ Hạch toán NVL, CCDC theo PP thẻ song song
Ghi sổ theo hình thức NKC
Hạch toán hàng tồn kho theo PP kê khai thường xuyên, theo Thông tư 99 Công ty có số dư đầu kỳ như sau: 300 chiếc máy tính Dell giá vốn 12 triệu/chiếc 200 chiếc máy tính IBM, giá vốn 10 triệu/chiếc 100 chiếc quạt điện Sony, giá vốn 4 triệu/chiếc Dư nợ TK 112 tại MB 400 triệu, Dư nợ TK 111: 500 triệu Trong kỳ có các nghiệp vụ kinh tế sau:
>>Xem thêm:
Bài 4: Phần hành kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm.
Công ty CP Hoàng Anh tính giá xuất kho theo PP bình quân cả kỳ dự trữ.
Tính thuế GTGT theo PP khấu trừ Hạch toán NVL, CCDC theo PP thẻ song song Ghi sổ theo hình thức NKC Hạch toán hàng tồn kho theo PP kê khai thường xuyên, theo Thông tư 99 Cty sản xuất 2 loại sản phẩm là quần âu và áo sơ mi trong cùng 1 phân xưởng may. Số dư đầu kỳ một số tài khoản như sau:
Dư Nợ TK 154 lần âu: 30 triệu Dư nợ TK 154.Áo sơ mi: 20 triệu Trong kỳ có các nghiệp vụ kinh tế sau:
1. Ngày 1 xuất nguyên vật liệu cho phân xưởng 50 triệu, trong đó:
2. Ngày 2 xuất kho CCDC là kéo để cắt quần, áo, giá trị là 5 triệu (phân bổ 2 kỳ)
3. Ngày 3 xuất cúc để hoàn thiện áo và quần, trị giá 1 triệu, trong đó cúc cho áo 600 ngàn, cúc cho quần 400 ngàn
4. Ngày 4 xuất vải để may áo: 60 triệu, Vải may quần: 40 triệu
5. Ngày 5 Xuất máy khâu giá trị 12 triệu để may quần và áo (loại phân bổ 12 kỳ)
6. Ngày 6 xuất thuốc tẩy trắng để tẩy thành phẩm áo và quần, giá trị 1 triệu
7. Ngày cuối tháng, tại bảng phân bổ tiền lương và các khoản trích theo lương cho thấy:
>> Cuối kỳ, đánh giá chi phí SXKD dở dang 10 triệu, trong đó quần là 3 triệu, áo là 7 triệu
Chi phí sản xuất chung được phân bổ cho sản phẩm quần và áo theo Chi phí NVL trực tiếp
Nhập kho thành phẩm: 100 áo và 100 quần Yêu cầu: Thiết lập các chứng từ và sổ sách kế toán để hạch toán CPSX và tính giá thành SP Sổ:
Trên đây là toàn bộ Bài tập chứng từ ghi sổ xuất hiện trong kỳ thi Đại lý thuế cùng những lý thuyết, cách trình bày phù hợp và lưu ý giúp bạn dễ dàng đạt điểm cao trong kỳ thi Đại lý thuế sắp tới. Đồng thời, để giúp bạn tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi và thành công sở hữu chứng chỉ hành nghề dịch vụ làm thủ tục về thuế chỉ trong 1 lần thi.
Bên cạnh đó, để giúp bạn dễ dàng hơn trên con đường thực hiện mục tiêu:
“Thi Đại lý thuế - một lần đậu luôn trong thời gian ngắn.”
TACA gửi đến bạn Trọn bộ tài liệu ôn thi Đại lý thuế - Đăng ký nhận Lịch thi Đại lý thuế & Chi tiết khóa học Đại lý thuế - nơi giúp hàng ngàn thí sinh thi đậu đại lý thuế mỗi năm. Tại đây, bạn không chỉ được hiểu sâu bản chất từng luật thuế, chi tiết từng hạng mục điều khoản thông tư, mà còn kết hợp nhuần nhuyễn giữa phân tích lý thuyết - thảo luận tình huống thực tế - thực hành bài tập sát đề thi thật giúp bạn tự tin xóa tan 3 điểm yếu:
Lý thuyết luật thuế - Mù mờ các dạng bài tập - Phương pháp làm bài hiệu quả.
Tham khảo chi tiết Khóa học Đại lý thuế TACA ngay tại đây:

Khóa học Ôn thi Đại lý thuế TACA - Học là đậu, không đậu miễn phí học lại trọn đời
Đồng thời, để giúp bạn Sở hữu các chứng chỉ hành nghề kế toán - kiểm toán - đại lý thuế một cách tiết kiệm thời gian, công sức, chi phí mà vẫn được tiếp cận lộ trình ôn thi bài bản, phương pháp học thông minh và dễ dàng vượt qua kỳ thi chỉ trong 1 lần thi, TACA gửi đến bạn khóa học:
KHÓA HỌC CPA - CON ĐƯỜNG DẪN TỚI THÀNH CÔNG TRONG SỰ NGHIỆP
>> Xem thêm:
1. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Đại lý thuế
2. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Phân tích đầu tư tài chính
3. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS)
4. Khóa học luyện thi Chứng chỉ Kế toán Quản trị Hoa kỳ (U.S. CMA)
5. Một số khóa học ứng dụng thực tế trong tài chính kế toán khác:
Taca Certified Professional Accounting,
Link nội dung: https://www.sachhayonline.com/giai-bai-tap-ghi-so-nhat-ky-chung-a72512.html